Heb ik recht op een advocaat bij een politieverhoor?
Ja. Als verdachte heeft u recht op bijstand van een advocaat rond een politieverhoor. Dat recht valt uiteen in twee delen. Consultatiebijstand is een vertrouwelijk gesprek met een advocaat voordat het verhoor begint en berust voor Nederland op het Salduz-arrest (EHRM, 27 november 2008, Salduz tegen Turkije). Verhoorbijstand is het recht om een advocaat het verhoor te laten bijwonen en daaraan te laten deelnemen. Dat recht heeft een andere, latere grondslag: EU-richtlijn 2013/48/EU, in Nederland ingevoerd in artikel 28d van het Wetboek van Strafvordering en sinds 1 maart 2017 van kracht. De Hoge Raad leidde uit Salduz zelf juist geen recht op aanwezigheid tijdens het verhoor af; dat is pas later wettelijk geregeld. Beide rechten gelden voor de aangehouden verdachte en, op verzoek, ook voor de verdachte die schriftelijk is uitgenodigd om op een plaats van verhoor te verschijnen. Bent u aangehouden of zit een naaste in voorarrest? Lees dan ook onze pagina over aanhouding en voorarrest.Wat is het verschil tussen consultatiebijstand en verhoorbijstand?
Consultatiebijstand is het gesprek vooraf, verhoorbijstand is de begeleiding tijdens het verhoor zelf. Bij consultatiebijstand krijgt de aangehouden verdachte volgens artikel 28c van het Wetboek van Strafvordering de gelegenheid om voorafgaand aan het eerste verhoor een onderhoud met een advocaat te hebben van ten hoogste een half uur. Op verzoek kan de hulpofficier van justitie dat met nog ten hoogste een half uur verlengen, tenzij het onderzoeksbelang zich daartegen verzet. Het gaat dus om een maximum, niet om een vaste of minimale duur. In dat gesprek bespreekt u wat de verdenking is, wat uw rechten zijn en welke verhoorstrategie verstandig is. Verhoorbijstand is geregeld in artikel 28d van het Wetboek van Strafvordering: op verzoek mag de advocaat het verhoor bijwonen en daaraan deelnemen. De verhorend ambtenaar mag wel herhaalde onderbrekingen beletten die de orde of de voortgang van het verhoor verstoren.Moet ik antwoorden bij de politie of mag ik zwijgen?
U mag zwijgen. Artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering bepaalt dat de verdachte niet tot antwoorden is verplicht, en dat hij voor de aanvang van het verhoor op dat zwijgrecht wordt gewezen. Die mededeling heet de cautie. Hetzelfde artikel verbiedt dat een verklaring wordt verkregen die niet in vrijheid is afgelegd; ongepaste druk of dwang is dus niet toegestaan. Naar uw personalia, zoals naam, geboortedatum en adres, wordt u op grond van artikel 27a van het Wetboek van Strafvordering gevraagd voor het vaststellen van uw identiteit. Daarnaast bestaat een aparte plicht om op vordering een identiteitsbewijs te tonen op grond van de Wet op de identificatieplicht. Het zwijgrecht zelf geldt voor alle inhoudelijke antwoorden. Een veelgemaakte fout is dat mensen denken dat zij eerlijk en uitgebreid moeten verklaren om snel vrij te komen. Een verklaring die zonder voorbereiding wordt afgelegd, blijft echter het hele dossier in en kan later tegen u worden gebruikt. "Ik wil eerst overleg met mijn advocaat" is altijd een geldig antwoord.Hoe lang mag de politie mij vasthouden voor verhoor?
Na aanhouding mag de politie u beperkt vasthouden voor onderzoek. Op grond van artikel 56a van het Wetboek van Strafvordering bedraagt het ophouden voor onderzoek ten hoogste negen uur bij een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, en ten hoogste zes uur in de overige gevallen. De periode tussen 00.00 uur en 09.00 uur telt daarbij niet mee. Binnen die termijn vindt het verhoor plaats en wordt beoordeeld wat er daarna gebeurt: u wordt heengezonden of in verzekering gesteld. Juist omdat de tijd beperkt is, telt elk uur. Hoe eerder u of uw naasten contact opnemen, hoe meer ruimte er is voor consultatie vooraf en een doordachte verhoorstrategie. Wij zijn bij spoed rond aanhoudingen bereikbaar en komen zo snel mogelijk in actie.Wanneer is een advocaat bij het politieverhoor gratis?
Bij aanhouding is bijstand in beginsel kosteloos via de piketregeling. De Raad voor Rechtsbijstand organiseert die regeling: de piketadvocaat die consultatie- en verhoorbijstand verleent aan de aangehouden verdachte wordt door de Staat vergoed. Voor aangehouden minderjarige en kwetsbare meerderjarige verdachten wijst de Raad voor Rechtsbijstand standaard kosteloos een advocaat toe, ongeacht het feit. Belangrijk is het onderscheid tussen het recht en de financiering daarvan. Wie alleen schriftelijk wordt uitgenodigd en niet is aangehouden, heeft wel het recht op consultatie- en verhoorbijstand, maar krijgt dat eerste bureaubezoek niet automatisch gratis. Kiest u een eigen advocaat buiten het piket, dan zijn de kosten van dat eerste bezoek in beginsel voor eigen rekening. Voor de verdere strafzaak kan vervolgens een toevoeging (gefinancierde rechtsbijstand) worden aangevraagd, ook voor de niet-aangehouden verdachte, mits aan de voorwaarden is voldaan.Wat doet een advocaat tijdens het politieverhoor?
Een advocaat bewaakt tijdens het verhoor uw rechten en de manier waarop het verhoor verloopt. Onze advocaten wonen regelmatig politieverhoren bij. Wij zitten naast u, observeren de vraagstelling en grijpen in wanneer vragen suggestief zijn, wanneer het verhoor te lang duurt zonder pauze, of wanneer u niet meer in staat bent een ordelijke verklaring af te leggen. Wij kunnen op elk moment om een pauze vragen voor overleg. Vooraf bespreken we de verdenking en de strategie, bijvoorbeeld of en wanneer u zich op uw zwijgrecht beroept. Ook bij een tweede of derde verhoor is bijstand zinvol: de verdenking kan zijn aangescherpt en er kunnen nieuwe stukken op tafel liggen. Wordt de zaak vervolgd, dan begeleiden wij u ook in de fase daarna, bijvoorbeeld bij een oproep voor een OM-zitting of een dagvaarding voor de politierechter.Geldt het recht op een advocaat ook bij de FIOD of bij een bestuurlijke boete?
Ja, het recht geldt breder dan alleen bij de politie. Consultatie- en verhoorbijstand geldt voor strafrechtelijke verhoren ongeacht welke opsporingsdienst het verhoor afneemt, dus ook bij verhoren door de FIOD of andere bijzondere opsporingsdiensten. Dat is bijvoorbeeld relevant bij fraudezaken. Heeft u een uitnodiging gehad? Neem dan contact op voordat u verklaart, ongeacht welke dienst u oproept. Bronnen en bedragen geverifieerd: januari 2026.Bronnen
- Artikel 28c Wetboek van Strafvordering (consultatiebijstand)
- Artikel 28d Wetboek van Strafvordering (verhoorbijstand)
- Artikel 29 Wetboek van Strafvordering (zwijgrecht en cautie)
- Artikel 27a Wetboek van Strafvordering (vragen naar personalia)
- Artikel 56a Wetboek van Strafvordering (ophouden voor onderzoek)
- Piketregeling, Raad voor Rechtsbijstand