Hoger beroep in strafzaken

Veertien dagen na de einduitspraak (art. 408 lid 1 Sv). Was de dagvaarding in persoon betekend, was u op de zitting, of blijkt anderszins dat u van de zittingsdatum op de hoogte was, dan begint de termijn de dag na de uitspraak. Was u niet aanwezig en bleek dat niet, dan loopt de termijn pas vanaf het moment dat het vonnis u bekend is, meestal na betekening (art. 408 lid 2 Sv). De termijn is fataal: daarna staat het vonnis vast.

Hoger beroep loopt bij het gerechtshof, dat de zaak volledig opnieuw beoordeelt op feiten en recht en altijd een zitting houdt. Na het arrest van het hof staat alleen nog cassatie bij de Hoge Raad open. De Hoge Raad stelt geen feiten meer vast, maar toetst of het recht juist is toegepast en of de uitspraak voldoende is gemotiveerd.

Ja. Het Openbaar Ministerie kan hoger beroep instellen tegen een uitspraak, ook tegen een vrijspraak. U als verdachte kunt dat niet, omdat een vrijspraak het beoogde resultaat al is en u daarbij geen belang heeft. Stelt het OM beroep in, dan wordt de zaak opnieuw beoordeeld door het gerechtshof.

Niet automatisch. Het gerechtshof beoordeelt de zaak opnieuw en kan de straf verlagen, handhaven of verhogen, of u alsnog vrijspreken. In het strafrecht geldt geen algemeen verbod op reformatio in peius, dus u kunt door uw eigen beroep ook slechter af zijn. Voordat u beroep instelt, wegen wij met u of de kans op verbetering opweegt tegen dat risico.

Sinds de Wet stroomlijnen hoger beroep is het uitgangspunt dat het hof voortbouwt op het vonnis in eerste aanleg en zich concentreert op de bestreden punten. De behandeling draait om de bezwaren in de schriftuur en de ter zitting opgegeven grieven (art. 410 en 416 Sv). Wat u niet aandraagt, blijft in beginsel buiten beschouwing. Daarom is een doordachte appelschriftuur belangrijk.

Dat is het schriftelijke stuk waarin u aangeeft welke onderdelen van het vonnis u bestrijdt en op welke gronden, in het strafrecht de schriftuur houdende grieven genoemd (niet 'memorie van grieven', dat is de civiele term). Voor het OM is de schriftuur verplicht en moet die binnen veertien dagen na het instellen van het beroep worden ingediend (art. 410 lid 1 Sv). Voor de verdachte is de schriftuur niet verplicht, maar wel mogelijk en vaak verstandig, onder meer omdat tijdig opgegeven getuigen dan naar het soepeler verdedigingsbelang worden beoordeeld (art. 410 lid 3 Sv).

Ja. In hoger beroep mogen nieuwe getuigen worden opgeroepen en nieuwe stukken worden overgelegd (art. 414 Sv). Heeft u een getuige tijdig bij appelschriftuur opgegeven, dan beoordeelt het hof het verzoek in beginsel naar het verdedigingsbelang. Is de getuige niet bij schriftuur opgegeven, dan kan oproeping worden geweigerd als horen ter zitting niet noodzakelijk is, het noodzaakscriterium (art. 418 lid 3 Sv). Hoe en wanneer u een getuige opgeeft, bepaalt dus mede welke maatstaf geldt.

Het verlofstelsel (art. 410a Sv) geldt alleen als aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan: het feit kent een strafmaximum van ten hoogste vier jaar gevangenisstraf, en er is geen andere straf of maatregel opgelegd dan een geldboete van in totaal maximaal 500 euro. Dan beslist de voorzitter van het hof of behandeling nodig is in het belang van een goede rechtsbedeling. Een vonnis met alleen een lage boete valt dus niet automatisch onder het verlofstelsel; is er ook bijvoorbeeld een rijontzegging of taakstraf opgelegd, dan wordt het beroep gewoon inhoudelijk behandeld. Wordt verlof geweigerd, dan staat het vonnis vast.

Ja, maar alleen tot het moment waarop de behandeling ter zitting begint (art. 453 lid 1 Sv). Het intrekken gebeurt door een verklaring op de griffie (art. 454 Sv). Daarna is intrekken niet meer mogelijk. Intrekken kan zinvol zijn wanneer bij nader inzien blijkt dat het beroep meer risico dan kans oplevert.

Nee. Anders dan in civiele en bestuursrechtelijke zaken kent het strafrecht geen griffierecht. Het instellen van hoger beroep in een strafzaak is voor u als verdachte griffierechtvrij.