Wie geeft de Verklaring van geen bezwaar voor een Schipholpas af, en wie doet het onderzoek?
De Verklaring van geen bezwaar (VGB) wordt afgegeven of geweigerd door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het onderliggende veiligheidsonderzoek voor de burgerluchtvaart wordt uitgevoerd door de Koninklijke Marechaussee (KMar), onder mandaat van de Unit Veiligheidsonderzoeken (UVO). De AIVD is op grond van artikel 7 van de Wet veiligheidsonderzoeken de wettelijk verantwoordelijke dienst, maar voor Schiphol is de feitelijke uitvoering aan de KMar gemandateerd. Het is belangrijk dit onderscheid zuiver te houden. De KMar voert het onderzoek uit en motiveert het onderzoeksresultaat. Het besluit om de VGB af te geven of te weigeren neemt vervolgens de minister. Wie bezwaar maakt, richt zich dus tegen het besluit van de minister, niet tegen de KMar. Voor de Security Restricted Areas, de beveiligde gebieden van Schiphol, is een Schipholpas met VGB verplicht. De functie geldt als vertrouwensfunctie in de zin van artikel 1 van de Wet veiligheidsonderzoeken. Het onderzoek kijkt breder dan alleen veroordelingen: ook overige persoonlijke gedragingen en omstandigheden tellen mee. Onze advocaten kennen beide kanten van dit proces en kunnen uw zaak op het juiste orgaan richten.Mijn Schipholpas is geweigerd, hoeveel tijd heb ik om bezwaar te maken?
Zes weken. De bezwaartermijn bedraagt op grond van artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht zes weken, te rekenen vanaf de dag na bekendmaking van het besluit (artikel 6:8 Awb). Deze termijn is fataal: bent u te laat, dan wordt uw bezwaar in beginsel niet-ontvankelijk verklaard. Het bezwaar gaat naar de minister van BZK. Die wordt bij de beoordeling geadviseerd door de Bezwarencommissie veiligheidsonderzoeken. Blijft de weigering in stand, dan kunt u beroep instellen bij de rechtbank en daarna hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Ook in beroep en hoger beroep geldt telkens een termijn van zes weken.| Fase | Instantie | Termijn | |
|---|---|---|---|
| Zienswijze | Minister (voornemen-brief) | Staat in de voornemen-brief | |
| Bezwaar | Minister van BZK, advies Bezwarencommissie | 6 weken (art. 6:7 Awb) | |
| Beroep | Rechtbank | 6 weken | |
| Hoger beroep | Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State | 6 weken |
Wacht niet tot het einde van de termijn. Hoe eerder onze advocaten het dossier zien, hoe meer tijd er is om de zienswijze en het bezwaar goed te onderbouwen.
Welke strafbare feiten kunnen tot weigering van de VGB leiden, en hoe ver wordt teruggekeken?
Een VGB kan worden geweigerd als er onvoldoende waarborgen zijn dat u de plichten van de vertrouwensfunctie onder alle omstandigheden getrouwelijk zult vervullen. Dat is de wettelijke weigeringsgrond uit artikel 8 van de Wet veiligheidsonderzoeken. De beoordeling van strafgegevens verloopt via de Beleidsregel vertrouwensfuncties en veiligheidsonderzoeken op de burgerluchthavens, die de aard, ouderdom en zwaarte van delicten weegt.
De beleidsregel noemt onder meer de volgende delictcategorieen als relevant:
| Categorie | Voorbeelden | |
|---|---|---|
| Drugs | Gebruik of handel in harddrugs | |
| Wapens | Voorhanden hebben of handel in vuurwapens | |
| Vermogen | Diefstal, inbraak, heling | |
| Geweld | Misdrijven tegen het leven gericht | |
| Luchtvaart | Luchtvaartmisdrijven |
De terugkijktermijn is langer dan veel mensen denken. Voor een A-onderzoek geldt in beginsel een periode van tien jaar voorafgaand aan de aanvraag, voor een B-onderzoek acht jaar. De diepgang van het onderzoek (A, B of C) hangt af van de mogelijke schade aan de nationale veiligheid die bij de functie hoort. De termijn van ongeveer vier jaar die soms wordt genoemd, hoort bij de VOG en geldt niet voor de VGB onder de Wet veiligheidsonderzoeken. Bij delicten met een direct verband met de luchtvaart kan zwaarder en langer worden gewogen.
Wat is het verschil tussen een VOG en een Verklaring van geen bezwaar voor Schiphol?
Het zijn twee verschillende documenten onder twee verschillende wetten. De Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) wordt afgegeven door Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid, op grond van de Wet justitiele en strafvorderlijke gegevens. De VOG toetst in de kern uw justitiele documentatie. De Verklaring van geen bezwaar (VGB) valt onder de Wet veiligheidsonderzoeken en kijkt breder dan alleen veroordelingen.
| Kenmerk | VOG | VGB (Schipholpas) | |
|---|---|---|---|
| Wet | Wet justitiele en strafvorderlijke gegevens | Wet veiligheidsonderzoeken | |
| Instantie | Justis (JenV) | Minister van BZK, onderzoek door KMar | |
| Reikwijdte | Justitiele documentatie | Ook overige gedragingen en omstandigheden | |
| Bezwaarroute | Justis, dan rechtbank | Minister, dan rechtbank, dan Raad van State |
Voor de beveiligde gebieden van Schiphol is de VGB doorslaggevend. Het onderzoek voor de VGB is grondiger dan een VOG-screening en kan ook politie-informatie en andere bronnen meewegen, ook zonder veroordeling. Wordt uw VOG geweigerd, dan loopt die procedure langs een ander spoor. Wij behandelen ook VOG-bezwaar, zodat u beide trajecten op een plek kunt beleggen.
Kan ik tijdens de bezwaarprocedure blijven werken op Schiphol?
Niet automatisch. Wordt de VGB ingetrokken met onmiddellijke uitvoerbaarheid, dan heeft een bezwaar of beroep geen schorsende werking van rechtswege. Dat betekent dat u in beginsel uw toegang tot de beveiligde gebieden verliest zolang de procedure loopt, tenzij u opschorting weet te bereiken.
De route daarvoor is een voorlopige voorziening bij de bestuursrechter op grond van artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht. De voorzieningenrechter kan de uitvoering van het besluit opschorten. Daarvoor geldt wel het connexiteitsvereiste: er moet al een bezwaar of beroep aanhangig zijn waar de voorziening mee samenhangt. Onze advocaten kunnen het bezwaar en het verzoek om voorlopige voorziening gelijktijdig indienen, zodat er zo snel mogelijk een oordeel ligt.
Daarnaast speelt uw arbeidsrechtelijke positie. Een werkgever kan u in afwachting van de uitkomst herplaatsen op een functie buiten de beveiligde zones, vaak met behoud van loon. Wij denken mee over de samenhang tussen de bestuursrechtelijke procedure en uw arbeidsrelatie, zodat u niet onnodig inkomen verliest.
Hoe verloopt de procedure: van voornemen tot weigering tot hoger beroep bij de Raad van State?
De procedure kent vaste stappen. Het begint met een voornemen en eindigt, als het zover komt, bij de hoogste bestuursrechter. Hieronder het stappenplan.
- Voornemen tot weigering. Wil de minister geen VGB afgeven, dan ontvangt u een voornemen. U krijgt de gelegenheid uw zienswijze te geven. De termijn daarvoor staat in de voornemen-brief zelf.
- Definitief besluit. Daarna neemt de minister een definitief besluit. Wordt de VGB geweigerd, dan krijgt u geen Schipholpas en geen toegang tot de beveiligde gebieden.
- Bezwaar. Binnen zes weken kunt u bezwaar maken bij de minister. De Bezwarencommissie veiligheidsonderzoeken adviseert.
- Beroep. Blijft de weigering in stand, dan kunt u binnen zes weken beroep instellen bij de rechtbank.
- Hoger beroep. Tegen de uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, eveneens binnen zes weken.
Dat een weigering stand kan houden, blijkt uit de rechtspraak. In een uitspraak van 16 december 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:3812) oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dat de minister van BZK een VGB voor een vertrouwensfunctie op Schiphol mocht weigeren na een veroordeling voor verduistering en valse aangifte, met een taakstraf van 120 uur. De Afdeling vond dat de verduistering op zichzelf al een weigeringsgrond kon zijn, ondanks het tijdsverloop en het ontbreken van recidive. Goede onderbouwing van uw persoonlijke context en de functie-relevantie is daarom van het begin af aan belangrijk.
Hoe lang duurt een veiligheidsonderzoek en hoe lang is een VGB geldig?
Een veiligheidsonderzoek duurt in beginsel maximaal acht weken. In de burgerluchtvaart wordt bovendien elke vijf jaar een hernieuwd onderzoek uitgevoerd. De VGB en daarmee uw Schipholpas zijn in de praktijk dus maximaal vijf jaar geldig, waarna een herhaalonderzoek volgt.
| Aspect | Termijn | |
|---|---|---|
| Duur veiligheidsonderzoek | In beginsel maximaal 8 weken | |
| Geldigheid VGB / herhaalonderzoek | Elke 5 jaar opnieuw |
Houd rekening met deze doorlooptijd bij een nieuwe aanvraag of een functiewisseling. Een herhaalonderzoek kan opnieuw tot een voornemen tot weigering leiden, bijvoorbeeld door feiten die na de vorige afgifte zijn ontstaan. Ook dan gelden dezelfde zienswijze- en bezwaarrechten. Verwacht u dat een eerdere veroordeling of een politie-incident bij het herhaalonderzoek een rol gaat spelen, neem dan tijdig contact op. Hoe eerder wij meekijken, hoe meer ruimte er is om de juiste stukken en context aan te leveren voordat het besluit valt.
Wat doen onze advocaten voor u?
Onze advocaten onderzoeken eerst de gronden van de weigering en beoordelen uw kansen. Wij stellen de zienswijze op, dienen het bezwaar in bij de minister en voeren zo nodig beroep bij de rechtbank en hoger beroep bij de Raad van State. Waar de uitvoering meteen ingaat, vragen wij een voorlopige voorziening om uw werk zo lang mogelijk te beschermen.
Wij bouwen het verweer op met de juiste juridische argumenten: de weigeringsgrond uit artikel 8 van de Wet veiligheidsonderzoeken, de beleidsregel voor de burgerluchthavens, de relevante terugkijktermijn en de functie-context. Speelt er een strafzaak op de achtergrond, bijvoorbeeld rond fraude, drugs of vermogensdelicten, dan stemmen wij de verdediging in die zaak en de bestuursrechtelijke procedure op elkaar af. Ook voor het hoger beroep staan wij voor u klaar. Wij zijn zo snel mogelijk bereikbaar zodra u een voornemen of een weigering ontvangt.
Bronnen en bedragen geverifieerd: juni 2026.
Bronnen
- Wet veiligheidsonderzoeken (wetten.overheid.nl, BWBR0008277)
- Beleidsregel vertrouwensfuncties en veiligheidsonderzoeken op de burgerluchthavens (wetten.overheid.nl, BWBR0008521)
- Algemene wet bestuursrecht (wetten.overheid.nl, BWBR0005537)
- AIVD, Veiligheidsonderzoek voor de burgerluchtvaart
- ECLI:NL:RVS:2015:3812, Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, 16-12-2015
- Justis, Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)
