Aangehouden voor rijden onder invloed: uw rechten

Hoeveel promille alcohol mag je achter het stuur hebben?

Voor een ervaren bestuurder geldt een grens van 0,5 promille, voor een beginnende bestuurder 0,2 promille. Daarboven bent u strafbaar op grond van artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW). De wet rekent in twee eenheden: het bloedalcoholgehalte (in promille of mg/ml bloed) en het ademalcoholgehalte (in microgram alcohol per liter uitgeademde lucht, ug/l). De politie meet aan de weg en op het bureau met de adem, dus die grenswaarde is in de praktijk het belangrijkste.

De strengere grens voor beginnende bestuurders geldt doorgaans binnen vijf jaar na het eerste rijbewijs. Voor wie het rijbewijs categorie AM of T al voor het achttiende jaar haalde, loopt die termijn op tot zeven jaar. Bent u net gestart met rijden, dan is de marge dus klein, en is goed advies extra belangrijk.

Welke grens geldt voor een beginnende bestuurder?

Voor een beginnende bestuurder geldt 0,2 promille, oftewel 88 ug/l ademalcohol. Dit is geregeld in artikel 8 lid 3 WVW. De regel raakt vooral wie korter dan vijf jaar in het bezit is van een rijbewijs, en blijft daarmee gelden in de fase waarin u net zelfstandig rijdt. In de praktijk betekent 0,2 promille dat zelfs een enkel glas al over de grens kan brengen.

De achtergrond is dat onervaren bestuurders een hoger risico lopen. De wetgever houdt de marge bewust laag. Het gevolg is dat de sancties uit de OM-richtlijn al bij relatief lage waarden in beeld komen en dat ook de bestuursrechtelijke maatregelen van het CBR sneller kunnen volgen. Twijfelt u of u onder het beginnende regime valt, bijvoorbeeld door een eerder buitenlands rijbewijs of een AM-rijbewijs, laat dat dan toetsen. De juiste categorie bepaalt welke grens en welke straf-indicaties van toepassing zijn. Onze advocaten kijken naar uw rijbewijsgeschiedenis en de exacte meetwaarde, want net onder of net boven een grenswaarde maakt voor de uitkomst veel uit.

Is het weigeren van de ademanalyse strafbaar?

Ja. Het weigeren van de ademanalyse of het bevolen bloedonderzoek is een zelfstandig strafbaar feit op grond van artikel 163 WVW, met strafbaarstelling via artikel 176 WVW. Belangrijk is het onderscheid tussen twee momenten. Aan de weg krijgt u eerst een voorlopige ademtest (artikel 160 WVW): een indicatieve selectietest. Daarna volgt op het bureau de ademanalyse (artikel 163 WVW): de meting die als bewijs telt. De strafbare weigering ziet op die ademanalyse en op het bloedonderzoek, niet op de indicatieve test aan de weg.

Weigeren levert vrijwel nooit voordeel op. De OM-richtlijn rekent een weigering juist zwaar af, met een indicatieve boete van ongeveer 1.000 euro en negen maanden ontzegging van de rijbevoegdheid. Bovendien telt een weigering net als een veroordeling mee voor de recidiveregeling. Onze advocaten kunnen wel de rechtmatigheid en de juistheid van het ademonderzoek toetsen, bijvoorbeeld of de juiste procedure is gevolgd en of de apparatuur correct is ingezet. Dat is iets anders dan weigeren: u werkt mee, en wij bewaken achteraf of alles volgens de regels is verlopen.

Heb ik recht op een advocaat voordat ik word verhoord?

Ja. Als aangehouden verdachte heeft u recht op consultatiebijstand: een vertrouwelijk gesprek met een advocaat voorafgaand aan het eerste politieverhoor. Dit recht volgt uit de Salduz-rechtspraak en is vastgelegd in de artikelen 28 en 28c van het Wetboek van Strafvordering. Het consultatiegesprek duurt in beginsel maximaal een half uur, verlengbaar met een half uur. Daarnaast heeft u recht op verhoorbijstand, waarbij een advocaat bij het verhoor aanwezig kan zijn.

Maak van dit recht gebruik. Tijdens het verhoor vraagt de politie naar uw rijgedrag, het tijdstip van uw laatste consumptie en eventueel medicijngebruik. U bent niet verplicht uzelf te belasten. Wat u verklaart, komt in het procesdossier en kan door het Openbaar Ministerie als bewijs worden gebruikt. Daarom is het verstandig vooraf met een advocaat te bespreken welke verklaring u wilt afleggen, of dat u zich beroept op uw zwijgrecht. Onze advocaten zijn dag en nacht bereikbaar via het piketrooster en staan u zo snel mogelijk bij. Meer over deze fase leest u op onze pagina over bijstand bij politieverhoor en bij aangehouden of in voorarrest.

Wat is de straf voor rijden onder invloed bij een eerste overtreding?

Rijden onder invloed is een misdrijf (artikel 176 jo. 178 WVW), met als maximumstraf drie maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie. In de praktijk volgt bij een eerste overtreding meestal een geldboete via de OM-richtlijn, en bij hogere ademalcoholwaarden komt daar een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) bij. De tabel hieronder geeft de indicatieve bedragen voor een ervaren bestuurder bij een eerste overtreding.

Bedragen indicatief, OM-richtlijn 2025. Boven 865 ug/l en voor beginnende bestuurders gelden hogere boetes en langere ontzeggingen. De rechter kan een OBM opleggen van maximaal vijf jaar, en maximaal tien jaar bij recidive (artikel 179 WVW). Welke rechter oordeelt hangt af van de complexiteit en ernst van de zaak en de strafverwachting, niet rechtstreeks van het promillage. Een misdrijf als dit wordt berecht door de politierechter, of bij zware zaken door de meervoudige strafkamer, en buiten de rechter om kan een OM-strafbeschikking volgen. De kantonrechter behandelt overtredingen en dus niet dit misdrijf. Bekijk ook onze pagina verkeersstrafrecht.

Wanneer raak je je rijbewijs van rechtswege kwijt bij recidive?

Uw rijbewijs wordt van rechtswege ongeldig bij recidive als aan drie voorwaarden is voldaan (artikel 123b WVW):

• een tweede onherroepelijke veroordeling of strafbeschikking voor rijden onder invloed of weigering;
• binnen vijf jaar, gerekend vanaf het moment dat de eerste veroordeling onherroepelijk werd;
• de tweede overtreding bedraagt ten minste 570 ug/l (1,3 promille), of het betreft een weigering van de ademanalyse of het bloedonderzoek.

Een tweede meting onder die 570 ug/l valt dus buiten de regeling. Ook een onherroepelijke strafbeschikking telt mee als veroordeling.

Dit is een zware en vaak onderschatte regeling. Wie binnen vijf jaar een tweede keer onherroepelijk wordt veroordeeld voor een feit dat onder de regeling valt, is het rijbewijs kwijt en moet, om weer te mogen rijden, opnieuw het volledige traject doorlopen. Het rijbewijs verliest dan automatisch zijn geldigheid, los van wat de rechter verder oplegt. Daarbij speelt vaak ook het CBR een rol met aanvullende eisen. Juist omdat de gevolgen zo ingrijpend zijn, kan het verschil maken of een eerste zaak met een strafbeschikking wordt afgedaan of dat verzet of verweer wordt gevoerd. Onze advocaten wegen dit mee in de verdediging. Is uw rijbewijs al ingevorderd, dan kunt u soms snel terug via een klaagschrift, zie klaagschrift inhouding rijbewijs.

Wat is het verschil tussen de strafzaak en de EMA van het CBR?

De strafzaak en de maatregelen van het CBR staan los van elkaar en kunnen naast elkaar lopen. Naast de strafrechtelijke afdoening kan het CBR bestuursrechtelijk een Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) opleggen. Die maatregel staat volledig los van de straf die de rechter of het OM oplegt. De kosten draagt u zelf. Volgens het CBR liggen die rond de 700 tot 1.300 euro, bovenop een eventuele boete.

Veel mensen ervaren dit als een onaangename verrassing: zij denken dat de zaak met de boete is afgedaan, en krijgen daarna alsnog een brief van het CBR. Werkt u niet mee aan de EMA, of betaalt u niet, dan wordt uw rijbewijs ongeldig verklaard. Het CBR kan het rijbewijs ook invorderen en de geldigheid afhankelijk maken van een onderzoek naar uw rijgeschiktheid. Omdat het twee aparte sporen zijn, moet u beide in de gaten houden: de strafzaak bij het OM of de politierechter, en de bestuursrechtelijke procedure bij het CBR. Onze advocaten kunnen u over beide sporen adviseren en, waar nodig, in de strafzaak hoger beroep instellen, zie hoger beroep in strafzaken.

Veelgestelde vragen

Hoeveel promille mag je achter het stuur hebben?

Voor een ervaren bestuurder geldt 0,5 promille (220 ug/l ademalcohol) en voor een beginnende bestuurder 0,2 promille (88 ug/l). Dit staat in artikel 8 WVW. De grens voor beginnende bestuurders geldt doorgaans binnen vijf jaar na het eerste rijbewijs.

Is het weigeren van de ademanalyse strafbaar?

Ja. Het weigeren van de ademanalyse of het bevolen bloedonderzoek is een zelfstandig strafbaar feit (artikel 163 jo. 176 WVW), met indicatief ongeveer 1.000 euro boete en negen maanden ontzegging. De indicatieve ademtest aan de weg is iets anders dan de ademanalyse op het bureau die als bewijs telt.

Heb ik recht op een advocaat voordat ik word verhoord?

Ja. Als aangehouden verdachte heeft u recht op een vertrouwelijk gesprek met een advocaat voorafgaand aan het eerste verhoor (consultatierecht, artikelen 28 en 28c Sv). Onze advocaten zijn dag en nacht bereikbaar via het piket en staan u zo snel mogelijk bij.

Wanneer raak ik mijn rijbewijs van rechtswege kwijt?

Bij een tweede onherroepelijke veroordeling of strafbeschikking binnen vijf jaar wordt uw rijbewijs van rechtswege ongeldig, mits die tweede overtreding ten minste 570 ug/l (1,3 promille) is of een weigering betreft (artikel 123b WVW). De termijn loopt vanaf het onherroepelijk worden van de eerste veroordeling.

Komt er naast de strafzaak nog iets van het CBR?

Mogelijk wel. Het CBR kan los van de strafzaak een Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) opleggen. De kosten daarvan, ongeveer 700 tot 1.300 euro, betaalt u zelf. Werkt u niet mee, dan kan het CBR uw rijbewijs ongeldig verklaren.

Bronnen

• Wegenverkeerswet 1994 art. 8 (grenswaarden) - wetten.overheid.nl
• Wegenverkeerswet 1994 art. 163 (medewerking ademanalyse/bloedonderzoek) - wetten.overheid.nl
• Wegenverkeerswet 1994 art. 176 (strafbaarstelling, misdrijf) - wetten.overheid.nl
• Wegenverkeerswet 1994 art. 179 (ontzegging rijbevoegdheid) - wetten.overheid.nl
• Wegenverkeerswet 1994 art. 123b (recidiveregeling) - wetten.overheid.nl
• Wetboek van Strafvordering art. 28-28c (consultatierecht) - wetten.overheid.nl
• Richtlijn voor strafvordering rijden onder invloed - wetten.overheid.nl
• Cursus over alcohol en verkeer (EMA) - cbr.nl

Bronnen en bedragen geverifieerd: juni 2026.