Vordering tenuitvoerlegging voorwaardelijke straf

Niet automatisch. De rechter kan de vordering ook afwijzen, een gedeeltelijke tenuitvoerlegging bevelen, de voorwaardelijke vrijheidsstraf omzetten in een taakstraf of de proeftijd verlengen (art. 6:6:21 Sv). Persoonlijke omstandigheden en de aard van de overtreding wegen mee.

Sinds de Wet USB (in werking 1 januari 2020) staat de tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke straf in Boek 6 van het Wetboek van Strafvordering, in art. 6:6:21 Sv. Dit verving het oude art. 14g Sr. De algemene en bijzondere voorwaarden zelf staan in art. 14c Sr en de proeftijd in art. 14b Sr.

In beginsel ten hoogste drie jaar (art. 14b Sr). Bij ernstig recidiverisico gericht tegen of gevaar voor de onaantastbaarheid van het lichaam kan de proeftijd oplopen tot ten hoogste tien jaar. De rechter kan de proeftijd op vordering ook verkorten of verlengen.

De algemene voorwaarde is dat u zich tijdens de proeftijd niet schuldig maakt aan een nieuw strafbaar feit (art. 14c Sr). Bijzondere voorwaarden zijn aanvullende verplichtingen, zoals reclasseringstoezicht, een meldplicht, behandeling, een contact- of locatieverbod of een drugs- of alcoholverbod met controle. Het onderscheid bepaalt onder meer of hoger beroep mogelijk is.

Niet bij elke overtreding. Het OM kan pas een vordering indienen als met een waarschuwing niet kan worden volstaan (art. 6:6:21 Sv). Een lichte of eerste overtreding leidt dus niet automatisch tot een vordering. Of dit criterium correct is toegepast, is een verweerpunt op de zitting.

Alleen als de vordering de algemene voorwaarde betreft, dus een nieuw strafbaar feit. De TUL volgt dan de hoofdzaak: u stelt hoger beroep in tegen het veroordelende vonnis en de TUL-beslissing reist mee (Hoge Raad 6 maart 2020, ECLI:NL:HR:2020:389). Tegen een TUL wegens een bijzondere voorwaarde staat geen zelfstandig hoger beroep open; die beslissing is definitief.

Het nieuwe feit krijgt een eigen strafzaak met eigen procesgang. De vordering tenuitvoerlegging wegens overtreding van de algemene voorwaarde wordt aan die zaak gekoppeld en kan alleen worden toegewezen als de rechter tot een bewezenverklaring komt. Volgt vrijspraak, dan ontvalt de grondslag aan de TUL. De rechter kan de vordering ook afwijzen of de proeftijd verlengen.

Met een medische verklaring is overmacht een sterke verweerlijn. De rechter beoordeelt of u een redelijke poging tot hervatting heeft gedaan en of de ziekte de niet-naleving voldoende verklaart.

Documentatie van miscommunicatie, gemiste afspraken door de reclassering of onduidelijke communicatie is een verweerlijn. De rechter kan dit betrekken in het oordeel over de vordering.

Dat hangt af van de mate van de overtreding van de voorwaarde(n). Bereidheid tot verandering en schuldbewustzijn kan de rechter ertoe brengen de vordering af te wijzen of de proeftijd te verlengen in plaats van de straf uit te voeren.

De beslissing op de vordering tot tenuitvoerlegging volgt meestal direct mondeling op de zitting, of kort daarna schriftelijk. Er geldt geen vaste wettelijke beslistermijn.