Of u uw rijbewijs snel terugkrijgt, hangt af van één beslissing: die van de officier van justitie in de eerste tien dagen na de invordering. Houdt hij het rijbewijs, dan is een klaagschrift bij de rechtbank de enige manier om het eerder terug te krijgen dan aan het einde van uw strafzaak.
Wanneer mag de politie uw rijbewijs invorderen?
De politie mag uw rijbewijs vorderen zodra er tegen u proces-verbaal wordt opgemaakt wegens overtreding van de Wegenverkeerswet 1994 (artikel 164, eerste lid). U moet het dan meteen afgeven. In deze gevallen moet de politie invorderen (artikel 164, tweede lid):
| Situatie | Grens |
|---|---|
| Alcohol, ervaren bestuurder | meer dan 570 microgram per liter adem of 1,3 milligram per milliliter bloed |
| Alcohol, beginnende bestuurder | meer dan 350 microgram per liter adem of 0,8 milligram per milliliter bloed |
| Weigering | u weigert het ademonderzoek of het bevolen bloedonderzoek |
| Snelheid, motorrijtuig | 50 kilometer per uur of meer te hard, bij staandehouding |
| Snelheid, bromfiets | 30 kilometer per uur of meer te hard, bij staandehouding |
Ontbreekt een geldig onderzoek, dan volstaat een ernstig vermoeden dat u boven die grens zat. Daarnaast mag de politie invorderen als door de overtreding de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht (artikel 164, derde lid). Dat is een open grond, en juist daar valt vaak iets tegenin te brengen. Meer hierover leest u op onze pagina over verkeersstrafrecht en rijbewijszaken.
Wat gebeurt er nadat uw rijbewijs is ingevorderd?
Uw rijbewijs blijft niet bij de politie liggen. Het gaat tegelijk met het proces-verbaal onverwijld naar de officier van justitie (artikel 164, vierde lid), en daar valt de beslissing over inhouding.
- De politie vordert het rijbewijs en maakt proces-verbaal op.
- Rijbewijs en proces-verbaal gaan onverwijld naar de officier van justitie.
- De officier beslist of hij het rijbewijs inhoudt.
- Gebruikt hij die bevoegdheid niet binnen tien dagen na de dag van invordering, dan geeft hij het onverwijld terug (artikel 164, zesde lid).
- Houdt hij het wel in, dan blijft het weg tot uw zaak is afgedaan, tenzij u een klaagschrift indient.
De wet noemt twee gevallen waarin teruggave sowieso moet volgen. Het eerste is als er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat u geen onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid krijgt. Het tweede is als die ontzegging niet langer zou duren dan de tijd dat u het rijbewijs al kwijt bent. Loopt er ook een verplichting om het rijbewijs bij het CBR in te leveren, dan wordt het doorgestuurd in plaats van teruggegeven.
Hoe lang mag het openbaar ministerie uw rijbewijs houden?
Er staat geen vast aantal weken in de wet. De hoofdregel is dat de officier van justitie het rijbewijs onder zich mag houden totdat de strafbeschikking onherroepelijk is, de uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan, of, bij een onvoorwaardelijke ontzegging, tot die ontzegging is verstreken (artikel 164, vierde lid).
Daar staat één buitengrens tegenover. Teruggave volgt als het onderzoek op de zitting niet binnen zes maanden na de dag van invordering is begonnen, of als er binnen die termijn geen strafbeschikking is uitgevaardigd (artikel 164, zesde lid). Blijft het openbaar ministerie stilzitten, dan krijgt u uw rijbewijs dus terug.
| Termijn | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 10 dagen | geen besluit tot inhouding betekent onverwijld teruggave |
| 6 maanden | geen zitting en geen strafbeschikking betekent teruggave |
| Daarna | inhouding tot de zaak onherroepelijk is of de ontzegging voorbij is |
Ter vergelijking: bij rijden onder invloed en bij weigering laat de wet een ontzegging van ten hoogste vijf jaar toe, en bij herhaling binnen vijf jaar ten hoogste tien jaar (artikel 179).
Wat is een klaagschrift en bij welke rechtbank dient u het in?
Een klaagschrift is een schriftelijk verzoek aan de rechtbank om uw rijbewijs terug te geven. Elke belanghebbende kan zo opkomen tegen de invordering en tegen de inhouding door de officier van justitie (artikel 164, achtste lid). Hoe wij zo'n verzoek opbouwen, leest u op onze pagina over de klaagschriftprocedure rijbewijs.
Waar u indient, hangt af van de stand van de zaak. Is er nog geen vervolging ingesteld, dan gaat het klaagschrift naar de griffie van de rechtbank in het arrondissement waar het feit is gepleegd. Dat is de plaats van de staandehouding, niet uw woonplaats. Voor feiten in Zaanstad en omliggende gemeenten is dat de rechtbank Noord-Holland. Loopt de vervolging al, dan gaat het naar het gerecht waar die vervolging plaatsvindt.
De raadkamer roept u daarna op en hoort u, zo nodig bijgestaan door uw advocaat. De rechtbank geeft zo spoedig mogelijk een met redenen omklede beslissing, die onverwijld aan u wordt betekend. Daarna kunt u binnen veertien dagen cassatie instellen bij de Hoge Raad.
Wat is het verschil tussen het OM-spoor en het CBR-spoor?
Hier kiezen de meeste mensen de verkeerde procedure. Na een aanhouding kunnen twee losse trajecten lopen, elk met eigen regels en termijnen.
| Officier van justitie | CBR | |
|---|---|---|
| Basis | artikel 164 WVW 1994 | artikel 130 en 131 WVW 1994 |
| Vraag | is er strafbaar gereden? | bent u nog rijvaardig en geschikt? |
| Gevolg | inhouding, later mogelijk een ontzegging | cursus, onderzoek of ongeldigverklaring |
| Rechtsmiddel | klaagschrift bij de rechtbank | bezwaar, daarna beroep bij de bestuursrechter |
| Termijn | tien dagen en zes maanden | zes weken na bekendmaking |
Het CBR-spoor begint met een schriftelijke mededeling van de politie bij een vermoeden dat u niet langer rijvaardig of geschikt bent (artikel 130). In een aantal gevallen wordt uw rijbewijs daarbij gevorderd en aangetekend naar het CBR gestuurd: onder meer vanaf 785 microgram per liter of 1,8 promille, bij een beginnende bestuurder vanaf 570 microgram per liter of 1,3 promille, bij drugs in het verkeer en bij spookrijden. Het CBR beslist uiterlijk vier weken na ontvangst van de mededeling tot een cursus of een onderzoek. Die kosten komen voor uw rekening. Werkt u niet mee of betaalt u niet op tijd, dan verklaart het CBR uw rijbewijs onverwijld ongeldig, met ingang van de zevende dag na bekendmaking. Een klaagschrift helpt daar niet tegen, en bezwaar bij het CBR helpt niet tegen de inhouding door het openbaar ministerie.
Wanneer moet u nu een advocaat inschakelen?
Soms kost wachten u uw rijbewijs, soms kunt u rustig afwachten. Neem contact op als een van deze signalen speelt:
- Uw rijbewijs is minder dan tien dagen geleden ingevorderd. Dit is het venster waarin de officier van justitie beslist.
- U heeft post met een termijn erin: zes weken voor bezwaar, vijf weken om de oplegging van een cursus of onderzoek te betalen, of twee weken om een tweede onderzoek te verlangen.
- U bent opgeroepen voor een zitting, een verhoor of een hoorzitting bij het openbaar ministerie.
- U heeft brieven van zowel het openbaar ministerie als het CBR. Dan lopen twee procedures met eigen termijnen naast elkaar.
- U heeft uw rijbewijs nodig voor uw werk. Dat is geen zelfstandige wettelijke grond, maar wel een omstandigheid die u in een klaagschrift naar voren kunt brengen.
Wanneer is het niet urgent? Is uw rijbewijs net ingevorderd en heeft u nog niets gehoord, dan hoeft u niets te doen: de officier van justitie heeft die tien dagen, en zwijgt hij, dan krijgt u het terug. Heeft u het rijbewijs al terug en ligt er geen brief met een termijn, dan kunt u de dagvaarding of strafbeschikking afwachten. Twijfelt u? Leg de brief aan ons voor. Bij spoed zijn wij 24 uur per dag bereikbaar en reageren wij zo snel mogelijk.
Veelgestelde vragen
Krijg ik mijn rijbewijs automatisch terug als het openbaar ministerie niets doet?
Ja. Maakt de officier van justitie binnen tien dagen na de dag van invordering geen gebruik van zijn bevoegdheid tot inhouding, dan moet hij het rijbewijs onverwijld teruggeven. Dat staat in artikel 164, zesde lid, van de Wegenverkeerswet 1994.
Hoe lang mag mijn rijbewijs maximaal ingehouden worden?
De wet noemt geen vast aantal weken. Teruggave volgt in elk geval als de zitting niet binnen zes maanden na de invordering is begonnen en er binnen die termijn ook geen strafbeschikking is uitgevaardigd. Begint de zitting wel op tijd, dan kan de inhouding langer doorlopen.
Bij welke rechtbank dien ik het klaagschrift in?
Zolang er nog geen vervolging is ingesteld bij de rechtbank in het arrondissement waar het verkeersfeit is gepleegd. Loopt de vervolging al, dan bij het gerecht waar die vervolging plaatsvindt. Voor feiten in Zaanstad en omgeving is dat de rechtbank Noord-Holland.
Kan ik in hoger beroep als de rechtbank mijn klaagschrift afwijst?
Een gewoon hoger beroep bestaat hier niet. U kunt binnen veertien dagen na de betekening van de beslissing cassatie instellen bij de Hoge Raad, die volgens de wet zo spoedig mogelijk beslist.
Ik heb ook een brief van het CBR gekregen. Hoort dat bij mijn strafzaak?
Nee, dat is een aparte bestuursrechtelijke procedure met eigen termijnen. Tegen een besluit van het CBR maakt u bezwaar binnen zes weken na bekendmaking. Reageert u niet, dan kan het CBR uw rijbewijs ongeldig verklaren, los van de afloop van de strafzaak.
Bronnen
- Wegenverkeerswet 1994, artikel 8, 130, 131, 132, 134, 163, 164 en 179
- Wetboek van Strafvordering, artikel 552a
- Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011
- Algemene wet bestuursrecht, artikel 6:7, 7:1 en 8:81
- Wet op de rechterlijke indeling
Bronnen en termijnen geverifieerd: augustus 2026.