Wat is een VOG en wat verklaart Justis precies?
Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een verklaring dat uw justitiele verleden geen bezwaar vormt voor een specifieke functie of een specifiek doel. Het is dus niet zo dat de VOG aantoont dat u geen strafbare feiten op uw naam heeft staan: ook iemand met een strafblad kan een VOG krijgen, terwijl de afgifte altijd wordt beoordeeld in het licht van de functie waarvoor u de verklaring aanvraagt. De VOG wordt afgegeven door Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Binnen Justis beoordeelt de afdeling COVOG (Centraal Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag) uw aanvraag. Bij die beoordeling raadpleegt Justis het Justitieel Documentatiesysteem (JDS), en voor strafbare feiten in andere EU-lidstaten kan ook het ECRIS (European Criminal Records Information System) worden geraadpleegd. Een aanvraag via de gemeente kost 41,35 euro, een digitale aanvraag die de werkgever in gang zet 33,85 euro, beide zonder btw. De doorlooptijd is doorgaans 1 tot 4 weken.Wanneer wordt een VOG geweigerd (objectief en subjectief criterium)?
Een VOG wordt geweigerd na een tweetrapstoets. Eerst past Justis het objectieve criterium toe (paragraaf 3.1.3 Beleidsregels VOG-NP-RP 2025): de VOG wordt in beginsel geweigerd als de aangetroffen justitiele gegevens, indien herhaald, gelet op het risico voor de samenleving een belemmering vormen voor een behoorlijke uitoefening van de functie, taak of bezigheid waarvoor de VOG is aangevraagd. Het gaat dus om de vraag of het feit, zou het zich herhalen, botst met juist die functie. Vervolgens komt het subjectieve criterium aan bod (paragraaf 3.1.4). Op grond daarvan kan Justis oordelen dat uw belang bij verstrekking van de VOG zwaarder weegt dan het belang van de samenleving bij bescherming tegen het via het objectieve criterium vastgestelde risico. Hierbij tellen onder meer de afdoening van de strafzaak, het tijdsverloop en het aantal eerdere strafrechtelijke contacten. In dit subjectieve criterium ligt voor de meeste mensen de echte kans. Weigering is overigens uitzondering: in 2024 werden van circa 1,59 miljoen VOG-NP-aanvragen ongeveer 2.877 geweigerd, ongeveer 0,18 procent (cijfers onder voorbehoud van lopende procedures).Hoe ver kijkt Justis terug op uw strafblad (terugkijktermijnen)?
De standaard terugkijktermijn voor een VOG is 4 jaar: Justis beoordeelt de vier jaar voorafgaand aan het moment waarop uw aanvraag wordt beoordeeld (paragraaf 3.1.1 Beleidsregels VOG-NP-RP 2025). De termijn is echter niet voor iedereen gelijk; hij hangt af van uw leeftijd, het type delict en de functie waarvoor u de VOG aanvraagt. Onderstaande tabel zet de termijnen op een rij.| Situatie | Terugkijktermijn | |
|---|---|---|
| Standaard (de meeste aanvragen) | 4 jaar | |
| Jongeren tot 23 jaar (onder voorwaarden) | 2 jaar | |
| Functies met hoge integriteitseisen (advocaten, ambtenaren, tolken) | 10 jaar | |
| Bepaalde functies (bijvoorbeeld rechters of DJI-personeel) | tot 30 jaar | |
| Zeden- en terroristische delicten | onbeperkt |
Heeft u binnen de terugkijktermijn een vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel ondergaan, dan wordt de termijn verlengd met de periode waarin uw vrijheid beperkt is geweest. Er geldt dus geen vaste verlengde termijn bij een onvoorwaardelijke gevangenisstraf: de duur van de detentie bepaalt de verlenging.
Bij de verkorte termijn van 2 jaar voor jongeren tot 23 jaar geldt nog een belangrijke uitzondering. Deze verkorting knoopt aan bij de leeftijd tot 23 jaar, niet bij minderjarigheid op het moment van het feit. Bovendien geldt zij niet bij ernstige gewelds- en drugsdelicten, waarvoor de standaardtermijn blijft gelden, en niet bij zeden- en terroristische delicten. Voor zedendelicten en terroristische delicten kijkt Justis namelijk onbeperkt terug.
Wat is het verschil tussen een zienswijze en bezwaar tegen een VOG-weigering?
Een zienswijze en een bezwaar zijn twee verschillende momenten in de procedure. Een zienswijze is uw schriftelijke reactie op het voornemen tot weigering, dus voordat Justis een definitief besluit neemt. Een sterke, goed onderbouwde zienswijze kan Justis ertoe brengen alsnog de VOG af te geven, zonder dat een formele bezwaarprocedure nodig is. Het loont daarom om al in deze fase scherp te reageren op de redenering van Justis.
Bezwaar maakt u pas nadat de VOG definitief is geweigerd. Het is een formele heroverweging van het besluit, waarbij u in een bezwaarschrift onderbouwt waarom de beoordeling anders moet uitvallen. Na indiening worden betrokkenen meestal opgeroepen voor een hoorzitting, waar u en uw advocaat de zaak persoonlijk kunnen toelichten en kunnen reageren op vragen. Soms berust een weigering op een administratieve fout of een misinterpretatie van uw verleden; juist dan kan een goed opgebouwd bezwaar het verschil maken.
Welke termijnen gelden voor zienswijze, bezwaar en beroep?
De termijnen in een VOG-procedure zijn kort en fataal, dus snel handelen is van belang. Op een voornemen tot afwijzing kunt u binnen 2 weken na de dagtekening van dat voornemen een zienswijze indienen. Wordt de VOG daarna definitief geweigerd, dan kunt u binnen 6 weken na de datum van de afwijzing bezwaar maken. Deze bezwaartermijn vloeit voort uit artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
Blijft de VOG na de beslissing op bezwaar geweigerd, dan kunt u binnen 6 weken na de datum van die beslissing beroep instellen bij de rechtbank, sector bestuursrecht. Overschrijdt u een termijn, dan riskeert u dat uw stuk niet-ontvankelijk wordt verklaard, ongeacht hoe sterk uw inhoudelijke argumenten zijn. Het is daarom verstandig zo snel mogelijk contact op te nemen zodra u een voornemen of een afwijzing ontvangt, zodat er voldoende tijd is om uw stuk zorgvuldig op te bouwen.
Wat kunt u doen als Justis ook uw bezwaar afwijst (beroep en hoger beroep)?
Wijst Justis ook uw bezwaar af, dan is de procedure niet ten einde. U kunt binnen 6 weken na de beslissing op bezwaar beroep instellen bij de rechtbank (artikel 6:7 Awb). De bestuursrechter beoordeelt of Justis de beleidsregels juist heeft toegepast en of de weigering in uw concrete geval houdbaar is, waarbij vooral de belangenafweging uit het subjectieve criterium kritisch wordt getoetst.
Bent u het oneens met de uitspraak van de rechtbank, dan staat hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de hoogste algemene bestuursrechter. Deze instantie behandelt VOG-zaken regelmatig en heeft daarover een uitgebreide lijn aan uitspraken. Een VOG-weigering raakt vaak direct aan uw werk of stage, en hangt soms samen met een onderliggende strafzaak, bijvoorbeeld rond drugs en Opiumwet, fraude of zedenzaken. Ook andere bestuursrechtelijke screenings kennen een vergelijkbare opzet, zoals het Schipholpas-bezwaar.
Wat doet uw advocaat in een VOG-bezwaarprocedure?
Onze advocaten onderzoeken eerst uw dossier en analyseren nauwkeurig waarom Justis de VOG heeft geweigerd. Op basis daarvan geven wij helder en praktisch advies over de haalbaarheid van een zienswijze, bezwaar of beroep, en over de vraag of het subjectieve criterium in uw geval ruimte biedt. Wij stellen de zienswijze of het bezwaarschrift op, verwijzen waar nodig naar de Beleidsregels VOG-NP-RP 2025 en relevante rechtspraak, en zorgen dat alle relevante informatie en bewijsstukken op de juiste manier worden aangeleverd.
Tijdens de hoorzitting bij Justis verlenen wij bijstand, lichten wij uw zaak toe en reageren wij op vragen van de commissie. Blijft de weigering in stand, dan staan wij u bij in beroep bij de rechtbank en zo nodig in hoger beroep bij de Raad van State. Een VOG-weigering heeft vaak grote gevolgen voor uw werk of opleiding. Neem daarom zo snel mogelijk contact met ons op zodra u een voornemen tot afwijzing of een definitieve weigering ontvangt; bij spoed zijn wij 24/7 bereikbaar.
Bronnen en bedragen geverifieerd: januari 2026.
Bronnen
- Justis, Terugkijktermijnen voor de VOG
- Justis, Beoordeling en besluit VOG
- Justis, Bezwaar maken tegen afwijzing VOG-aanvraag
- Justis, Wat is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)?
- Justis, Kwartaalcijfers 2024 VOG NP, VOG voor vrijwilligers en VOG P
- Beleidsregels VOG-NP-RP 2025, wetten.overheid.nl
- Raad van State, In (hoger) beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak
