Waartegen kan ik beklag doen volgens artikel 60 Pbw?
U kunt beklag doen tegen een u betreffende beslissing die door of namens de directeur van de inrichting is genomen, of tegen de uitvoering daarvan (artikel 60 Pbw). Het beklag richt zich dus op een concrete directiebeslissing, niet op een algemene situatie zonder beslissing. Volgens de Commissie van Toezicht valt onder beklag onder meer:| Beklaggrond | Voorbeeld | |
|---|---|---|
| Een genomen beslissing | Disciplinaire straf, plaatsing in afzondering | |
| Een verzuim of weigering te beslissen | Geen reactie op een verzoek waarop beslist moest worden | |
| De wijze van uitvoering | Uitvoering van een op zichzelf toegestane maatregel | |
| Een algemene regel of situatie | Toepassing van een huisregel op uw situatie | |
| Een tekortkoming in verzorgende taken | Structurele tekortkoming in taken van de directeur |
Veelvoorkomende onderwerpen zijn een disciplinaire straf, plaatsing of overplaatsing, uitsluiting van activiteiten, bezoek en verlof. Twijfelt u of uw situatie onder het beklagrecht valt? Onze advocaten beoordelen of er sprake is van een beslissing in de zin van artikel 60 Pbw en of beklag kansrijk is.
Hoe dien ik als gedetineerde beklag in bij de beklagcommissie?
U dient beklag in door een klaagschrift in te dienen bij de beklagcommissie van de Commissie van Toezicht bij de inrichting waar de bestreden beslissing is genomen (artikel 61 lid 1 Pbw). De beklagcommissie bestaat uit drie leden van de Commissie van Toezicht, bijgestaan door een secretaris, en behandelt uw klacht onafhankelijk van de directie.
In het klaagschrift omschrijft u zo nauwkeurig mogelijk de beslissing waarover u klaagt en de redenen van uw beklag. Hoe concreter de feiten en de data, hoe gerichter de commissie kan toetsen. Onze advocaten helpen bij het opstellen van het klaagschrift, het verzamelen van bewijs en de vertegenwoordiging tijdens de hoorzitting. Wij beoordelen of de juiste procedures zijn gevolgd en of de beslissing inhoudelijk standhoudt. Komt de commissie tot een gegrond beklag, dan kan zij de beslissing van de directeur geheel of gedeeltelijk vernietigen.
Wat is de termijn om beklag in te dienen?
De beklagtermijn is zeven dagen: het klaagschrift moet uiterlijk op de zevende dag worden ingediend nadat u kennis kreeg van de beslissing (artikel 61 lid 5 Pbw). Het Bureau van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) bevestigt dat een klacht binnen zeven dagen moet worden ingediend. Spoed is dus geboden.
Let op het beginpunt van de termijn: die loopt vanaf het moment dat u kennis kreeg van de beslissing, niet noodzakelijk vanaf de dag dat de beslissing op papier werd genomen. De termijn is in beginsel fataal, wat betekent dat een te laat ingediend klaagschrift het risico op niet-ontvankelijkheid loopt. Omdat de termijn zo kort is, raden wij aan direct contact op te nemen zodra u de beslissing hoort. Onze advocaten kunnen het klaagschrift snel opstellen en bewaken de termijn, zodat uw beklag op tijd bij de juiste beklagcommissie binnenkomt.
Kan ik de tenuitvoerlegging van een beslissing laten schorsen tijdens het beklag?
Ja, hangende de uitspraak op het beklag kunt u de voorzitter van de beroepscommissie van het RSJ verzoeken de tenuitvoerlegging van de beslissing geheel of gedeeltelijk te schorsen (artikel 66 Pbw). De voorzitter beslist op uw verzoek nadat de directeur is gehoord. Het schorsingsverzoek wordt dus gericht aan de voorzitter van de beroepscommissie, niet aan het RSJ in het algemeen en niet aan de beklagcommissie.
Een schorsing is vooral van belang wanneer de beslissing onmiddellijk ingrijpt, bijvoorbeeld bij een disciplinaire straf of plaatsing in afzondering. Zonder schorsing kan de maatregel namelijk al volledig zijn uitgevoerd voordat de beklagcommissie uitspraak doet. Wij dienen daarom vaak tegelijk met het klaagschrift een schorsingsverzoek in, zodat de gevolgen van de beslissing zo veel mogelijk worden beperkt terwijl de zaak loopt. Onze advocaten onderbouwen waarom de tenuitvoerlegging in uw geval niet kan worden afgewacht.
Hoe stel ik beroep in bij de RSJ tegen de uitspraak van de beklagcommissie?
Tegen de uitspraak van de beklagcommissie staat beroep open bij de beroepscommissie van het RSJ, in te stellen binnen zeven dagen na ontvangst van het afschrift van de uitspraak of na de mondelinge mededeling ervan (artikel 69 Pbw). Het beroepschrift moet met redenen omkleed zijn. Zowel u als gedetineerde als de directeur kan in beroep gaan.
Het RSJ is de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, een onafhankelijke landelijke instantie. De beroepscommissie behandelt het beroep op basis van de schriftelijke stukken en zo nodig een zitting, en kan de uitspraak van de beklagcommissie bevestigen, vernietigen of wijzigen. Ook hier geldt de korte termijn van zeven dagen, die wij voor u bewaken. Onze advocaten beoordelen of beroep zinvol is, stellen het gemotiveerde beroepschrift op en verdedigen uw standpunt bij de beroepscommissie van het RSJ.
Wanneer krijg ik een advocaat vergoed (toevoeging) in een klachtzaak?
Voor een klachtzaak wordt in beginsel geen toevoeging verstrekt, omdat de gedetineerde voor een klacht zelfredzaam wordt geacht (werkinstructie Z080 van de Raad voor Rechtsbijstand). Bij uitzondering kan wel een toevoeging worden verleend als er sprake is van feitelijke of juridische complexiteit, of van een zwaarwegend belang.
| Situatie | Toevoeging in beginsel | |
|---|---|---|
| Eenvoudige klacht- of beroepszaak | Nee, gedetineerde geacht zelfredzaam | |
| Feitelijke of juridische complexiteit | Mogelijk wel | |
| Zwaarwegend belang | Mogelijk wel | |
| Plaatsing in een isoleercel of afzondering | Al snel zwaarwegend belang |
Plaatsing in een isoleercel raakt de persoonlijke integriteit zo sterk dat al snel een zwaarwegend belang wordt aangenomen, waardoor een toevoeging gerechtvaardigd kan zijn. Onze advocaten beoordelen of uw zaak voor een toevoeging in aanmerking komt en vragen die waar mogelijk aan. Of bijstand noodzakelijk is, hangt af van de aard en de zwaarte van de beslissing waartegen u beklag wilt doen.
Hoe werkt een klacht over medische zorg in detentie?
Een klacht over medische zorg loopt via een eigen route, niet via de gewone beklagcommissie. U verzoekt eerst binnen veertien dagen om voorafgaande bemiddeling. Daarna bemiddelt en adviseert de Medisch Adviseur, en tegen dat advies kunt u binnen zeven dagen beroep instellen bij de medische beroepscommissie van het RSJ (artikel 71b Pbw).
| Stap | Route bij medische klacht | |
|---|---|---|
| 1. Bemiddeling aanvragen | Binnen veertien dagen om voorafgaande bemiddeling verzoeken | |
| 2. Advies Medisch Adviseur | De Medisch Adviseur bemiddelt en adviseert schriftelijk | |
| 3. Beroep | Binnen zeven dagen beroep bij de medische beroepscommissie RSJ (art. 71b Pbw) |
Hetzelfde feit kan soms zowel onder de gewone beklagprocedure (artikel 60 Pbw) als onder de medische route (artikel 71b Pbw) vallen. De juiste route hangt af van de aard van uw klacht. Onze advocaten bepalen welke procedure voor uw situatie de aangewezen is en bewaken de bijbehorende termijnen.
Welke wetten gelden voor gedetineerden, jeugdigen en tbs?
Voor volwassen gedetineerden geldt de Penitentiaire beginselenwet (Pbw), die het beklag- en beroepsrecht regelt. Voor jeugdigen en tbs-gestelden gelden eigen kaderwetten met een vergelijkbare opzet: beklag bij de beklagcommissie van de Commissie van Toezicht en beroep bij de beroepscommissie van het RSJ.
| Doelgroep | Toepasselijke wet | |
|---|---|---|
| Volwassen gedetineerden | Penitentiaire beginselenwet (Pbw) | |
| Jeugdigen | Beginselenwet justitiele jeugdinrichtingen (Bjj) | |
| Tbs-gestelden | Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt) |
De Pbw wordt nader uitgewerkt in lagere regelgeving, zoals de penitentiaire maatregel en de regeling selectie, plaatsing en overplaatsing van gedetineerden. Het beklag- en beroepssysteem volgt in alle drie de kaders dezelfde hoofdlijn, maar de precieze artikelnummers en termijnen verschillen per wet. Onze advocaten kennen de verschillen tussen deze regelingen en weten welk kader op uw situatie van toepassing is. Klachtzaken in detentie hangen vaak samen met andere strafrechtelijke kwesties, zoals een lopende schorsing van de voorlopige hechtenis of een bezwaar tegen omzetting van een taakstraf.
Bronnen
- Commissie van Toezicht, beklagprocedure gedetineerden (art. 60, 61 en 69 Pbw)
- RSJ, waartegen kan een gedetineerde klagen (zevendagentermijn)
- RSJ, het medisch klacht- en beroepsrecht uitgelegd (art. 71b Pbw)
- Penitentiaire beginselenwet, art. 66 (schorsing door voorzitter beroepscommissie)
- Raad voor Rechtsbijstand, kenniswijzer Z080 geschillen en klachtzaken gedetineerden
- Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt)
