Welke straf staat er op illegaal vuurwerk in Nederland?
Voor illegaal of professioneel vuurwerk eist het Openbaar Ministerie volgens de Richtlijn voor strafvordering vuurwerkdelicten (2024R011, in werking sinds 1 december 2024) al bij kleine hoeveelheden een taakstraf, oplopend tot onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Voor zwaar illegaal vuurwerk zoals cobra's en shells liggen de eisen nog hoger. Anders dan bij veel andere strafzaken bestaat er voor vuurwerkdelicten geen LOVS-orientatiepunt van de rechtspraak. Wel is er de OM-richtlijn die de eis van de officier van justitie stuurt. De rechter is daar niet aan gebonden en bepaalt zelf de straf, mede op basis van de omstandigheden van uw zaak. Onderstaande indicaties gelden voor first offenders.| Soort vuurwerk en hoeveelheid | OM-eis (first offender) | |
|---|---|---|
| Categorie F4, 1 tot 20 stuks | taakstraf 90 uur | |
| Categorie F4, 40 tot 60 stuks | taakstraf 140 uur plus 2 weken voorwaardelijk | |
| Categorie F4, vanaf 100 stuks | onvoorwaardelijke gevangenisstraf | |
| Shells, cobra's, lawinepijlen, 1 tot 7 stuks | taakstraf 60 uur | |
| Shells, cobra's, lawinepijlen, 20 tot 40 stuks | taakstraf 180 uur | |
| Shells, cobra's, lawinepijlen, vanaf 100 stuks | onvoorwaardelijke gevangenisstraf |
Bron: OM-richtlijn vuurwerkdelicten 2024R011, geverifieerd juni 2026. Dit zijn indicatieve OM-eisen, geen wettelijke maxima. De strafmaat hangt af van de hoeveelheid, recidive en de aard van het vuurwerk.
Onder welke wet vallen vuurwerkovertredingen?
Vuurwerkovertredingen zijn economische delicten. De regels staan in het Vuurwerkbesluit, dat zijn grondslag vindt in de Wet milieubeheer. Overtredingen zijn strafbaar gesteld via artikel 9.2.2.1 van de Wet milieubeheer in samenhang met de artikelen 1a, 2 en 6 van de Wet op de economische delicten (WED). Uw zaak wordt daarom behandeld door de economische politierechter of de economische strafkamer, niet door de gewone strafrechter.
Dat kader heeft praktische gevolgen. Het verschil tussen een overtreding en een misdrijf hangt af van opzet: een opzettelijk gepleegd vuurwerk-delict is onder de WED een misdrijf met een aanzienlijk hoger strafmaximum dan een overtreding. Naast straf kan de rechter bijkomende maatregelen opleggen, zoals het intrekken van een vergunning of het stilleggen van een onderneming. Welk vuurwerk is toegestaan, volgt uit de Regeling aanwijzing consumenten- en theatervuurwerk. Onze advocaten toetsen of de tenlastelegging het juiste wettelijke kader hanteert en of de kwalificatie als opzettelijk misdrijf wel terecht is.
Wat is verboden vuurwerk en welke categorieen mag een particulier afsteken?
Een particulier mag alleen consumentenvuurwerk uit categorie F1 (vanaf 12 jaar) en F2 (vanaf 16 jaar) afsteken. Categorie F3 is sinds 1 december 2020 verboden voor consumenten. F3 en F4 zijn professioneel vuurwerk dat alleen met certificering en een vuurwerkpas mag worden gebruikt.
Zwaar illegaal vuurwerk zoals cobra's, shells (mortierbommen), lawinepijlen, nitraten, Chinese rollen en flowerbeds valt niet onder toegestaan consumentenvuurwerk. Dit zijn doorgaans professionele of niet-gecertificeerde producten en het bezit ervan is voor particulieren strafbaar. Consumentenvuurwerk moet bovendien Nederlandse productinformatie dragen.
| Eis aan consumentenvuurwerk | Inhoud | |
|---|---|---|
| Aanduiding | de tekst "Geschikt voor particulier gebruik" | |
| Categorie en leeftijd | vermelding van categorie (F1 of F2) en minimale leeftijd | |
| Herkomst | naam en adres van de fabrikant en het identificatienummer | |
| Taal | alles in het Nederlands, zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar |
Bron: Vuurwerkbesluit, artikel 2.1.3. Ontbreekt deze informatie, dan kan het vuurwerk als niet-toegestaan worden aangemerkt.
Is bezit van een cobra of zwaar vuurwerk strafbaar, ook zonder het af te steken?
Ja. Alleen al het voorhanden hebben van professioneel of illegaal vuurwerk zoals een cobra is strafbaar, ook als u het niet hebt afgestoken. Voor het bewijs is niet vereist dat er ontbranding heeft plaatsgevonden.
Bij zwaar vuurwerk dat tot een ontploffing met gevaar leidt, komt naast het economische delict ook artikel 157 van het Wetboek van Strafrecht in beeld. Dat artikel stelt het teweegbrengen van een ontploffing met gevaar zwaar strafbaar.
| Gevolg van de ontploffing | Maximumstraf (art. 157 Sr) | |
|---|---|---|
| Gevaar voor goederen | ten hoogste 12 jaar gevangenisstraf | |
| Levensgevaar of gevaar voor zwaar letsel voor een ander | ten hoogste 15 jaar gevangenisstraf | |
| Levensgevaar dat iemands dood ten gevolge heeft | levenslang of ten hoogste 30 jaar |
Bron: Wetboek van Strafrecht, artikel 157. Deze gevaarzettingsdelicten staan los van de OM-richtlijn en kunnen de strafmaat fors verzwaren. Onze advocaten beoordelen of de gevaarzetting feitelijk en juridisch onderbouwd is en of een lichtere kwalificatie verdedigbaar is.
Wat is het verschil tussen bezit en handel in illegaal vuurwerk voor de strafmaat?
Bij bezit hebt u vuurwerk voorhanden voor eigen gebruik. Bij handel gaat het om kopen, verkopen, importeren of distribueren, vaak met een winst- of distributie-element. De strafeis bij handel ligt substantieel hoger dan bij bezit, en bij grote partijen of import eist het OM eerder onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
De hoeveelheid wordt doorgaans bepaald op gewicht (kilogrammen, inclusief verpakking) of op aantallen bij specifieke producten. Bij twijfel kan onafhankelijk onderzoek naar de classificatie en hoeveelheid worden gevraagd. Of een zaak als bezit of als handel wordt gekwalificeerd, is vaak een verdedigbaar twistpunt dat direct doorwerkt in de eis. Komt het vuurwerk in beslag, dan kunt u via een klaagschrift opkomen tegen de inbeslagname. Meer hierover leest u bij Bezwaar tegen inbeslagname. Loopt de zaak uit op gevaarzetting of letsel, dan raakt die aan de Geweldsdelicten.
Wat doet een advocaat bij een verdenking van illegaal vuurwerk?
Onze advocaten analyseren uw dossier op juridische gebreken in de vervolging. Wij toetsen of het juiste wettelijke kader is gehanteerd, of de classificatie als professioneel of illegaal vuurwerk klopt en of de hoeveelheid correct is bepaald. Het Vuurwerkbesluit is technische wetgeving waarbij de uitleg van de feiten bepalend is.
Daarnaast onderzoeken wij of de doorzoeking en inbeslagname rechtmatig zijn verlopen. Procedurefouten, zoals beslag buiten de machtiging om, kunnen leiden tot bewijsuitsluiting op grond van artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering. Ter zitting bepleiten wij strafvermindering op basis van uw persoonlijke omstandigheden of, bij bewijsgebrek, vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging. Wordt u door de politie gehoord, dan adviseren wij u vooraf over uw zwijgrecht. Zie Bijstand bij politieverhoor. Neem zo snel mogelijk contact op zodra u een dagvaarding ontvangt of wordt uitgenodigd voor verhoor.
Bronnen
- OM, Richtlijn voor strafvordering vuurwerkdelicten 2024R011 (om.nl): https://www.om.nl/onderwerpen/beleidsregels/richtlijnen-voor-strafvordering-resultaten/richtlijn-voor-strafvordering-vuurwerkdelicten-2024r011
- Vuurwerkbesluit (BWBR0013360), wetten.overheid.nl: https://wetten.overheid.nl/BWBR0013360/
- Regeling aanwijzing consumenten- en theatervuurwerk (BWBR0027932), wetten.overheid.nl: https://wetten.overheid.nl/BWBR0027932/
- Wetboek van Strafrecht, art. 157 (BWBR0001854), wetten.overheid.nl: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001854/
- Rijksoverheid, Verboden en toegestaan vuurwerk: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vuurwerk/verboden-vuurwerk-vanaf-2020