Heeft u onterecht in voorarrest gezeten en is uw zaak geseponeerd, bent u vrijgesproken of ontslagen van rechtsvervolging? Dan kunt u op grond van artikel 533 Sv een schadevergoeding aanvragen voor de dagen dat u van uw vrijheid bent beroofd.
Wanneer hebt u recht op schadevergoeding?
Artikel 533 van het Wetboek van Strafvordering biedt de mogelijkheid om een vergoeding te vragen als u in voorlopige hechtenis heeft gezeten en uw strafzaak eindigt zonder oplegging van een straf of maatregel, en ook artikel 9a Sr (schuldigverklaring zonder oplegging van straf) niet is toegepast. Het gaat daarbij om de volgende situaties:
- Vrijspraak: de rechter acht het ten laste gelegde niet wettig en overtuigend bewezen.
- Ontslag van alle rechtsvervolging: de rechter stelt vast dat het feit wel bewezen is, maar niet strafbaar.
- Sepot: het Openbaar Ministerie besluit de vervolging niet voort te zetten, bijvoorbeeld wegens onvoldoende bewijs.
Kosten van rechtsbijstand
Naast de vergoeding voor de dagen van detentie kunt u op grond van artikel 530 Sv vergoeding vragen voor de kosten van uw raadsman (advocaat) die in de strafprocedure zijn gemaakt. Dit artikel regelt de vergoeding van de kosten van juridische bijstand na een einduitspraak zonder veroordeling.
Hoe vraagt u de vergoeding aan?
U dient een verzoekschrift in bij de rechtbank die uw strafzaak heeft behandeld. De rechter beoordeelt daarna of en in welke mate de vergoeding billijk is, rekening houdend met de omstandigheden van het geval.
Termijn: Het verzoekschrift moet worden ingediend binnen drie maanden nadat de beslissing in uw strafzaak onherroepelijk is geworden. Bij een sepot gaat de termijn lopen op het moment dat u de sepotbrief ontvangt. In de praktijk telt u daarna drie maanden, waarbij de onherroepelijkheid van de sepotbeslissing doorgaans veertien dagen na de kennisgeving intreedt.
Hoogte van de vergoeding
De hoogte van de vergoeding is niet wettelijk vastgelegd, maar de rechter hanteert als richtlijn de oriëntatiepunten van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS). Er geldt een forfaitair bedrag per dag, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen verblijf op het politiebureau (inverzekeringstelling) en verblijf in een huis van bewaring. Bij bijzondere beperkingen tijdens de detentie kan een aanvullend dagbedrag worden vergoed.
Omdat de LOVS-oriëntatiepunten periodiek worden bijgesteld, worden hier geen vaste bedragen genoemd. De actuele bedragen zijn op te vragen bij uw advocaat of te raadplegen via de gepubliceerde oriëntatiepunten op de website van de Rechtspraak.
Verrekening met openstaande schulden
Let op: een toegekende schadevergoeding kan worden verrekend met openstaande boetes of andere schulden aan de overheid. Dit is wettelijk geregeld en kan ertoe leiden dat u een deel of het gehele bedrag niet uitbetaald krijgt.
Gesubsidieerde rechtsbijstand
In veel gevallen kunt u voor het indienen van een verzoek op grond van artikel 533 Sv of artikel 530 Sv een beroep doen op gesubsidieerde rechtsbijstand (pro deo). Of u daarvoor in aanmerking komt, is afhankelijk van uw inkomen en vermogen.
Bronnen
- Art. 533 Sv (schadevergoeding na einduitspraak zonder straf of maatregel, voorheen art. 89 Sv), wetten.overheid.nl
- Art. 530 Sv (vergoeding kosten raadsman, voorheen art. 591a Sv), wetten.overheid.nl
- Art. 9a Sr (schuldigverklaring zonder oplegging van straf), wetten.overheid.nl
- LOVS-oriëntatiepunten schadevergoeding ex art. 533 Sv, rechtspraak.nl