Moord en liquidaties zijn de zwaarste geweldsdelicten in het Nederlandse strafrecht. Dit artikel legt uit wat het verschil is tussen moord en doodslag, hoe de rechter straffen bepaalt en welke straffen in de praktijk worden opgelegd.
Wat is een liquidatie?
Een liquidatie is een specifieke vorm van moord waarbij een schutter, vaak tegen betaling, de opdracht krijgt om iemand te vermoorden. Deze moorden kenmerken zich door een hoge mate van organisatie en voorbereiding. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het gebruik van (semi)automatische wapens, gestolen auto's en pogingen om sporen door brand te wissen.
Straffen voor moord en liquidaties
Artikel 289 van het Wetboek van Strafrecht stelt moord strafbaar. Moord is het opzettelijk en met voorbedachten rade van het leven beroven van een ander. Het wetsartikel noemt als maximum: levenslange gevangenisstraf of een tijdelijke gevangenisstraf van ten hoogste dertig jaar.
Het verschil met doodslag (art. 287 Sr) zit in de voorbedachten rade: bij doodslag ontbreekt die vooraf genomen beslissing. De maximumstraf voor doodslag bedraagt vijftien jaar gevangenisstraf.
Dat de wet een maximum noemt, wil niet zeggen dat de rechter bij elke moord levenslang oplegt. Er zijn geen vaste richtlijnen voor de strafmaat, waardoor elke zaak individueel beoordeeld wordt.
De afgelopen jaren is een trend zichtbaar naar hogere straffen voor moord, al verschilt de opgelegde straf sterk per zaak en naar de omstandigheden waaronder het feit is begaan.
Specifieke straffen voor liquidaties
Liquidaties worden in de praktijk doorgaans zwaarder bestraft dan een gewone moord. Rechters leggen voor liquidaties veelal gevangenisstraffen op in de orde van vijftien tot twintig jaar, afhankelijk van de rol van de verdachte en de omstandigheden van het geval.
Onderbouwing van zwaardere straffen
Rechters onderbouwen zware straffen door te wijzen op het toenemende vuurwapengeweld en de brute wijze waarop liquidaties worden uitgevoerd. Het geven van een moordopdracht voor geld en het uitvoeren daarvan worden beschouwd als een van de ernstigste vormen van strafrechtelijke betrokkenheid bij de dood van een ander. De toename van dit soort incidenten leidt tot maatschappelijke verontwaardiging en een roep om zwaardere straffen.
Invloed van hogere straffen op het aantal liquidaties
Of zwaardere straffen het aantal liquidaties daadwerkelijk terugdringen, is niet met zekerheid vast te stellen. Rechters constateren ook zelf dat hogere straffen alleen niet voldoende zijn om dit geweld te stoppen.
Bronnen
- Art. 287 Sr (doodslag), wetten.overheid.nl
- Art. 289 Sr (moord), wetten.overheid.nl