Help! Wat kan ik doen tegen de sluiting van mijn woning of bedrijfspand?.

De burgemeester kan op grond van artikel 13b Opiumwet een woning of bedrijfspand sluiten als daar drugs worden verkocht of aanwezig zijn. Zelfs als u zelf niets heeft gedaan, kunt u met zo'n sluiting worden geconfronteerd. Gemeenten voeren hiervoor een zogeheten Damoclesbeleid.

Wanneer mag de burgemeester een pand sluiten?

De bevoegdheid om een pand te sluiten staat in artikel 13b van de Opiumwet. De burgemeester mag bestuursdwang toepassen als in een woning, lokaal of bijbehorend erf:

• drugs van lijst I of lijst II worden verkocht, afgeleverd of verstrekt, of daartoe aanwezig zijn
• voorwerpen of stoffen aanwezig zijn die worden gebruikt bij de voorbereiding van drugshandel (zoals bedoeld in art. 10a, 10c of 11a Opiumwet)

Het gaat daarbij niet alleen om de eigenaar of bewoner als dader. Ook als een gezinslid of bezoeker drugs in het pand heeft, kan de sluiting worden opgelegd. Medische beroepsbeoefenaren (apothekers, artsen, tandartsen, dierenartsen) die hun beroep uitoefenen zijn uitgezonderd van deze bevoegdheid.

Hoe verloopt het sluitingsproces?

Voordat de burgemeester formeel sluit, ontvangt u doorgaans eerst een voornemen tot sluiting. Daarin staat waarom de gemeente overweegt uw pand te sluiten en krijgt u de gelegenheid om een zienswijze in te dienen. Reageert u niet, of verwerpt de gemeente uw reactie, dan volgt een formeel sluitingsbesluit met een ingangsdatum en een sluitingsduur.

De sluitingsduur verschilt per gemeente en per geval. Sommige gemeenten geven eerst een waarschuwing, anderen leggen direct een sluiting op van drie tot zes maanden. In ernstige gevallen kan de sluiting twaalf maanden of langer duren.

Twee trajecten tegelijk

Bij een drugsincident in uw pand lopen vaak twee procedures naast elkaar:

• Een strafrechtelijk traject: u of een huisgenoot kan worden verdacht van overtreding van de Opiumwet. Laat u bij politieverhoor altijd bijstaan door een advocaat.
• Een bestuursrechtelijk traject: de burgemeester legt de sluiting op via een bestuursbesluit. Dit staat los van de strafzaak.

Wat kunt u doen tegen de sluiting?

Bezwaar maken

Tegen het sluitingsbesluit kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij de gemeente. Tijdig bezwaar maken is belangrijk: hoe eerder u juridische bijstand inschakelt, hoe groter de kans dat de sluiting wordt voorkomen of verkort. Het is een misverstand dat bezwaar weinig zin heeft.

Voorlopige voorziening aanvragen

Naast het bezwaar kunt u bij de rechter een voorlopige voorziening aanvragen. Dit is een verkorte procedure waarbij de rechter op korte termijn beoordeelt of de sluiting in stand kan blijven. Als de rechter de voorlopige voorziening toewijst, kan uw pand worden heropend terwijl de bezwaarprocedure nog loopt.

Proportionaliteit en noodzaak

Zelfs als de gemeente de bevoegdheid heeft om te sluiten, moet de maatregel proportioneel zijn. De burgemeester moet afwegen of de sluiting niet te zwaar is in verhouding tot de overtreding en of er daadwerkelijk sprake is van een verstoring van de openbare orde. Ontbreekt die afweging, dan biedt dat aanknopingspunten voor bezwaar of beroep.

Gevolgen voor huur en hypotheek

Een sluiting heeft directe gevolgen voor lopende huurovereenkomsten en hypotheekverplichtingen. Als huurder of verhuurder kunt u geconfronteerd worden met claims wegens wanprestatie. Het is verstandig ook op dat vlak juridisch advies in te winnen.

Bronnen

• Art. 13b Opiumwet, wetten.overheid.nl (Stb. 1928, 167, laatste wijziging geraadpleegd juni 2024)
• Art. 10a, 10c en 11a Opiumwet, wetten.overheid.nl
• Art. 174a Gemeentewet, wetten.overheid.nl (aanvullende sluitingsbevoegdheid burgemeester bij ernstige overlast)