Wat zijn vermogensdelicten?
Vermogensdelicten zijn misdrijven waarbij iemand zich onrechtmatig goederen of geld van een ander toe-eigent. De meest voorkomende vormen zijn diefstal, verduistering, heling en oplichting. Het Openbaar Ministerie vervolgt deze feiten regelmatig, van een eenvoudige winkeldiefstal tot een woninginbraak of een overval. Het verschil tussen de delicten zit in de manier waarop het goed in handen komt. Bij diefstal neemt u een goed weg dat aan een ander toebehoort, met het oogmerk het zich wederrechtelijk toe te eigenen (artikel 310 Sr). Bij verduistering had u het goed juist rechtmatig onder zich, bijvoorbeeld geleend of in bewaring, en eigent u het zich daarna toe (artikel 321 Sr). Bij heling gaat het om een goed dat door een ander door misdrijf is verkregen en dat u verwerft, voorhanden hebt of overdraagt (artikel 416 Sr). De juiste kwalificatie bepaalt welke strafmaxima gelden en is daarom een belangrijk aandachtspunt in de verdediging.Welke straf staat op diefstal, gekwalificeerde diefstal en diefstal met geweld?
De wettelijke strafmaxima lopen sterk op naarmate er verzwarende omstandigheden zijn. Eenvoudige diefstal kent een maximum van vier jaar, diefstal met geweld tegen personen tot negen jaar. Hieronder de geverifieerde wettelijke maxima:| Delict | Artikel | Wettelijk strafmaximum | |
|---|---|---|---|
| Eenvoudige diefstal | art. 310 Sr | 4 jaar gevangenisstraf of geldboete 4e categorie | |
| Gekwalificeerde diefstal | art. 311 Sr | 6 jaar (bij samenloop verzwaringen tot 9 jaar) | |
| Diefstal met geweld of bedreiging | art. 312 Sr | 9 jaar gevangenisstraf of geldboete 5e categorie | |
| Verduistering | art. 321 Sr | 3 jaar gevangenisstraf of geldboete 5e categorie | |
| Opzetheling | art. 416 Sr | 4 jaar gevangenisstraf of geldboete 5e categorie | |
| Schuldheling | art. 417bis Sr | 1 jaar gevangenisstraf of geldboete 5e categorie | |
| Gewoonteheling | art. 417 Sr | 6 jaar gevangenisstraf of geldboete 5e categorie |
Dit zijn de maximumstraffen die de wet toestaat. Wat de rechter in een concrete zaak oplegt, ligt doorgaans veel lager en hangt af van de omstandigheden van het geval.
Wanneer is diefstal gekwalificeerd?
Diefstal is gekwalificeerd als er een verzwarende omstandigheid uit artikel 311 Sr bij komt. Dan geldt een hoger strafmaximum van zes jaar in plaats van vier. De belangrijkste verzwaringen zijn:
- Bij nacht in een woning of op een besloten erf (lid 1 sub 3): diefstal gedurende de voor de nachtrust bestemde tijd in een woning of op een besloten erf waarop een woning staat.
- In vereniging (lid 1 sub 4): diefstal door twee of meer verenigde personen.
- Met braak, verbreking, inklimming of valse sleutels (lid 1 sub 5): bijvoorbeeld een woninginbraak waarbij een deur of raam wordt geforceerd.
Komen deze omstandigheden samen, bijvoorbeeld een inbraak bij nacht in vereniging, dan verhoogt artikel 311 lid 2 Sr het maximum tot negen jaar of een geldboete van de vijfde categorie. Een gewone winkeldiefstal of een diefstal in een woning overdag zonder braak valt onder de eenvoudige diefstal van artikel 310 Sr en kent het lagere maximum van vier jaar.
Wat is het verschil tussen opzetheling en schuldheling?
Het verschil zit in wat u wist over de herkomst van het goed. Bij opzetheling wist u dat het goed door misdrijf was verkregen toen u het verwierf, voorhanden had of overdroeg (artikel 416 Sr, maximaal vier jaar). Bij schuldheling had u redelijkerwijs moeten vermoeden dat het goed van misdrijf afkomstig was, ook al wist u het niet zeker (artikel 417bis Sr, maximaal één jaar). Maakt iemand een gewoonte van opzetheling, dan geldt gewoonteheling met een maximum van zes jaar (artikel 417 Sr).
Voor heling is geen financieel gewin vereist. Het enkele voorhanden hebben of overdragen van een goed met de vereiste wetenschap is al strafbaar. Het ontbreken van een geldelijk motief weegt wel mee in de strafmaat. De verdediging richt zich bij heling vaak op de vraag of de wetenschap of het redelijk vermoeden bewezen kan worden, want dat is het kernbestanddeel van het delict.
Wat zijn de LOVS-orientatiepunten voor diefstal in 2026?
De rechtspraak gebruikt LOVS-orientatiepunten als vertrekpunt voor de straftoemeting bij veelvoorkomende delicten. Per 1 januari 2026 zijn de geldboetes voor inflatie aangepast. De onderstaande punten gelden voor een first offender:
| Delict (first offender) | LOVS-orientatiepunt | |
|---|---|---|
| Eenvoudige winkeldiefstal | geldboete 280 euro | |
| Diefstal fiets | geldboete 420 euro | |
| Diefstal brommer, scooter, snorfiets of elektrische fiets | 30 uur taakstraf | |
| Diefstal motorfiets of auto (geparkeerd, met braak of verbreking) | 120 uur taakstraf | |
| Zakkenrollerij | 120 uur taakstraf |
Voor woninginbraak en diefstal met braak loopt het orientatiepunt op naar een taakstraf of een onvoorwaardelijke gevangenisstraf, afhankelijk van de omstandigheden. Bij overvallen en zwaardere feiten gelden hogere orientatiepunten. De orientatiepunten zijn geen wettelijke maxima en geen vaste tarieven: de rechter is er niet aan gebonden en kan ervan afwijken op grond van de feiten en uw persoonlijke omstandigheden. Recidive verhoogt de straf fors.
Wat weegt de rechter mee bij de strafmaat?
De rechter kijkt naar de ernst van het feit en naar uw persoon. Verzwarend werken onder meer de waarde van de buit, het gebruik van geweld, letsel bij het slachtoffer, een georganiseerd verband en recidive. Verzachtend kunnen meewegen: teruggave of vergoeding van de schade, een first offender-status, een bekennende en meewerkende houding, en uw persoonlijke situatie.
Lopende schuldhulpverlening, een betalingsregeling of een behandeling voor verslavingsproblematiek tellen mee als strafverzachtende omstandigheden. De rechter kan een (deels) voorwaardelijke straf opleggen om voortzetting van een behandeling te stimuleren. Wie zich verdedigt tegen een vermogensdelict, doet er goed aan deze omstandigheden vroeg en onderbouwd in te brengen, bijvoorbeeld met een werkgeversverklaring of behandeldocumenten.
Wat doet uw advocaat?
Onze advocaten beoordelen eerst of de tenlastelegging klopt en of het bewijs de beschuldiging draagt. We onderzoeken de kwalificatie (diefstal, verduistering of heling), de keten van het bewijs zoals camerabeelden, getuigenverklaringen en DNA-sporen, en of er vormfouten in het opsporingsonderzoek zijn gemaakt. Waar het bewijs wankel is, voeren we verweer gericht op vrijspraak. Waar dat niet kansrijk is, sturen we op een zo laag mogelijke straf via verzachtende omstandigheden.
Bent u nog niet gehoord, dan is bijstand bij het politieverhoor van groot belang: wat u in het eerste verhoor verklaart, beinvloedt direct uw bewijspositie. Bij een aanhouding of voorarrest staan we u bij en vragen we waar mogelijk schorsing aan. Hangt uw zaak samen met oplichting of fraude, dan stemmen we de verdediging daarop af. Wij staan u bij voor de politierechter en, als het nodig is, in hoger beroep.
Wanneer contact opnemen?
Neem zo snel mogelijk contact op zodra u bent aangehouden of een oproeping of dagvaarding voor een vermogensdelict hebt ontvangen. Hoe eerder wij bij uw zaak betrokken zijn, hoe meer ruimte er is om bewijs te toetsen en verweer voor te bereiden. Voor algemene informatie over strafrecht kunt u ook terecht bij het Juridisch Loket.
Bronnen en bedragen geverifieerd: januari 2026.
Bronnen
- Wetboek van Strafrecht, artikelen 310 tot en met 326 en 416 tot en met 417bis (diefstal, verduistering, heling, oplichting): wetten.overheid.nl
- LOVS-orientatiepunten voor straftoemeting (rechtspraak.nl): rechtspraak.nl