Wat is het verschil tussen de politierechter en de meervoudige strafkamer?
Het kernverschil is het aantal rechters en de zwaarte van de zaak: de politierechter is een alleensprekende rechter die maximaal een jaar gevangenisstraf mag opleggen, terwijl de meervoudige strafkamer uit drie rechters bestaat en geen eigen strafmaximum kent. De grens wordt bepaald door het wettelijk strafmaximum. De politierechter behandelt de minder ingewikkelde zaken waarin niet meer dan een jaar gevangenisstraf wordt geeist; de meervoudige strafkamer behandelt de ingewikkeldere en zwaardere zaken, waarbij ook een strafeis van meer dan twaalf maanden kan worden gedaan.| Kenmerk | Politierechter | Meervoudige strafkamer | |
|---|---|---|---|
| Aantal rechters | Een (alleensprekend) | Drie, van wie een voorzitter | |
| Maximale gevangenisstraf | Een jaar (art. 369 Sv) | Geen eigen maximum, tot levenslang | |
| Soort zaken | Eenvoudig, strafeis tot een jaar | Complex of zwaar, strafeis boven twaalf maanden | |
| Uitspraak | Meestal direct, mondeling | Doorgaans veertien dagen later, schriftelijk |
Wilt u meer weten over de andere variant, lees dan onze pagina over de dagvaarding politierechter.
Waarom gaat mijn zaak naar de meervoudige strafkamer en niet naar de politierechter?
Uw zaak gaat naar de meervoudige strafkamer omdat het Openbaar Ministerie de zaak te zwaar of te ingewikkeld vindt voor een alleensprekende rechter, doorgaans omdat de strafeis hoger ligt dan een jaar gevangenisstraf. Het OM bepaalt bij het uitbrengen van de dagvaarding welke kamer de zaak behandelt. Ook de politierechter zelf kan een zaak verwijzen: acht hij de zaak van zodanige aard dat zij door de meervoudige kamer moet worden behandeld, dan verwijst hij haar daarheen (art. 369 Sv). Dat gebeurt altijd wanneer naar zijn oordeel een maatregel als tbs of de ISD-maatregel moet worden overwogen.
Zware verdenkingen zoals drugshandel, zware geweldsdelicten en zedenzaken komen vaak bij de meervoudige strafkamer terecht, maar dat is geen automatisme. Lichtere varianten van diezelfde delicten worden juist door de politierechter afgedaan. Het gaat steeds om de combinatie van de hoogte van de strafeis en de complexiteit van het bewijs.
Hoeveel rechters zitten er in de meervoudige strafkamer?
De meervoudige strafkamer bestaat uit drie rechters, van wie een als voorzitter optreedt. Dit volgt uit art. 6 van de Wet op de rechterlijke organisatie: tenzij de wet anders bepaalt, bestaan meervoudige kamers uit drie rechterlijke ambtenaren met rechtspraak, van wie een als voorzitter. Rechtspraak.nl bevestigt dat een meervoudige kamer uit ten minste drie rechters bestaat en beslist over zware of ingewikkelde zaken.
De drie rechters beraadslagen na de zitting gezamenlijk over de bewezenverklaring, de strafbaarheid en de straf. Dat collegiale oordeel is precies de reden waarom zware zaken niet door een alleensprekende rechter worden afgedaan: meer ogen op een complex dossier verkleinen het risico op een eenzijdige beoordeling. De voorzitter leidt de zitting en stelt de meeste vragen, maar alle drie de rechters tellen even zwaar mee in de uiteindelijke beslissing.
Wanneer doet de meervoudige strafkamer uitspraak na de zitting?
In de regel volgt de uitspraak twee weken na de zitting. Art. 345 Sv bepaalt dat de uitspraak in geen geval later mag plaatsvinden dan op de veertiende dag na de sluiting van het onderzoek ter terechtzitting, waarbij de rechtbank kan volstaan met een verkort vonnis. Anders dan bij de politierechter doet de meervoudige strafkamer dus niet direct mondeling uitspraak; u verlaat de zitting zonder de uitkomst te kennen.
Bij omvangrijke of complexe zaken, juist het terrein van deze kamer, kan de feitelijke uitspraak later vallen. De feitelijke sluiting van het onderzoek ter terechtzitting vindt dan later plaats. In megazaken kan de uitspraak daardoor weken tot maanden na de eerste zittingsdag volgen. De veertien dagen na het sluiten van het onderzoek is een uiterste termijn voor het vonnis.
Welke straf kan de meervoudige strafkamer opleggen?
De meervoudige strafkamer kan elke wettelijk toegestane straf opleggen, tot en met levenslange gevangenisstraf bij de zwaarste delicten. Anders dan de politierechter, die aan een jaar gebonden is, kent de meervoudige kamer geen eigen strafmaximum; zij past het maximum toe dat per delict in de wet staat. Bij moord is dat levenslange gevangenisstraf of een tijdelijke gevangenisstraf van ten hoogste dertig jaren (art. 289 Sr).
De hoogte van de straf wordt mede bepaald door de LOVS-orientatiepunten. Dit zijn landelijke afspraken van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht om de straftoemeting te uniformeren. Het zijn vertrekpunten voor de soort en de hoogte van de straf, geen wet: de rechter is er niet aan gebonden en kan afwijken op grond van uw persoonlijke omstandigheden. Naast een gevangenisstraf kan de kamer ook een taakstraf, een geldboete, een voorwaardelijke straf met proeftijd of een maatregel zoals terbeschikkingstelling (tbs) opleggen.
Kan ik na de meervoudige strafkamer in hoger beroep?
Ja. Tegen een veroordelend vonnis van de meervoudige strafkamer staat binnen veertien dagen hoger beroep open bij het gerechtshof. Die termijn van veertien dagen volgt uit art. 408 Sv en begint te lopen na de einduitspraak als u op de zitting bent verschenen of de zittingsdag u vooraf bekend was. Bent u niet verschenen, dan kan het startmoment verschuiven naar het moment waarop blijkt dat u met de uitspraak bekend bent, meestal na betekening.
De termijn is fataal: laat u hem verstrijken, dan staat het vonnis vast. Omdat de uitspraak van de meervoudige strafkamer pas na de zitting volgt, is het belangrijk dat wij de uitspraakdatum bewaken en tijdig beroep instellen. In hoger beroep wordt uw zaak opnieuw behandeld door het gerechtshof. Lees meer over die procedure op onze pagina over hoger beroep in strafzaken.
Hoe verloopt een zitting bij de meervoudige strafkamer?
De zitting verloopt in grote lijnen hetzelfde als bij de politierechter, maar uitgebreider en voor drie rechters. De voorzitter opent met uw persoonsgegevens, daarna bespreken de rechters de tenlastelegging en het bewijs, gevolgd door uw persoonlijke omstandigheden. Vervolgens houdt de officier van justitie het requisitoir met een strafeis, waarna uw advocaat pleit. U heeft het laatste woord.
Het zwijgrecht geldt onverkort: u bent niet verplicht antwoord te geven op vragen van de rechters of het Openbaar Ministerie (art. 29 Sv). De officier draagt de tenlastelegging voor en formuleert een strafeis, maar de rechters zijn daar niet aan gebonden en kunnen lager of hoger straffen.
Onze advocaten bereiden uw zaak grondig voor:
- wij analyseren het volledige dossier en het bewijsmateriaal
- wij bepalen samen met u de verdedigingslijn en de te voeren verweren
- wij beoordelen of getuigen of een deskundige moeten worden opgeroepen
- wij vertegenwoordigen u op de zitting en pleiten uw zaak
- wij blijven betrokken tot de uitspraak en bewaken de beroepstermijn
Zit u in voorlopige hechtenis, dan kijken wij ook naar de mogelijkheden voor schorsing van het voorarrest. Neem zo snel mogelijk contact op zodra u de dagvaarding ontvangt, zodat wij voldoende tijd hebben om uw verdediging op te bouwen.
