Wat is een dagvaarding voor de politierechter en wat staat erin?
Een dagvaarding voor de politierechter is de oproep waarmee het Openbaar Ministerie u vervolgt voor een eenvoudige strafzaak voor een alleensprekende rechter. De politierechter is een enkelvoudige kamer binnen de rechtbank, bedoeld voor zaken die volgens het OM van eenvoudige aard zijn en waarbij niet meer dan een jaar gevangenisstraf wordt geeist (art. 368 Sv). De dagvaarding zelf moet het verwijt voldoende concreet maken. Op grond van art. 261 Sv bevat de dagvaarding:| Onderdeel | Wat staat erin | |
|---|---|---|
| Tenlastelegging | Het feit dat u wordt verweten, met omschrijving van de gedraging | |
| Tijd en plaats | Omstreeks welke tijd en waar het feit zou zijn begaan | |
| Wetsartikel | De strafbepaling die volgens het OM is overtreden | |
| Zittingsgegevens | Datum, tijdstip en de rechtbank waar de zitting plaatsvindt |
Is de tenlastelegging onduidelijk, innerlijk tegenstrijdig of onvolledig, dan kan dat leiden tot nietigheid van de dagvaarding. Wij beoordelen de dagvaarding daarom altijd eerst op deze formele eisen.
Hoeveel dagen van tevoren moet ik de dagvaarding ontvangen?
Tussen de dag waarop de dagvaarding aan u is betekend en de zittingsdag moet een termijn van ten minste tien dagen liggen (art. 265 lid 1 Sv). Deze dagvaardingstermijn geeft u de tijd om uw verdediging voor te bereiden en een advocaat in te schakelen. Wordt de termijn niet gehaald, dan schorst de rechter het onderzoek, tenzij u toch verschijnt en geen aanhouding vraagt.
Let op het verschil met de bezwaarschrifttermijn. Dat zijn twee losse termijnen:
| Termijn | Wettelijke grondslag | Lengte | |
|---|---|---|---|
| Dagvaardingstermijn (betekening tot zitting) | art. 265 Sv | ten minste 10 dagen | |
| Bezwaarschrift tegen de dagvaarding | art. 262 Sv | binnen 8 dagen na betekening |
Met een bezwaarschrift op grond van art. 262 Sv kunt u voor de zitting opkomen tegen bijvoorbeeld een gebrekkige tenlastelegging. Twijfelt u of de termijnen kloppen, neem dan zo snel mogelijk contact met ons op.
Welke straf kan de politierechter maximaal opleggen?
De politierechter mag ten hoogste een gevangenisstraf van een jaar opleggen (art. 369 lid 1 Sv). Vindt de officier van justitie een zwaardere straf op zijn plaats, dan hoort de zaak niet bij de politierechter maar bij de meervoudige strafkamer.
Binnen die grens kan de politierechter verschillende straffen en maatregelen opleggen:
| Straf of maatregel | Toelichting | |
|---|---|---|
| Gevangenisstraf | Voorwaardelijk of onvoorwaardelijk, maximaal een jaar | |
| Taakstraf | Werkstraf of leerstraf | |
| Geldboete | Hoogte afhankelijk van het feit en uw draagkracht | |
| Bijkomende straffen | Bijvoorbeeld een rijontzegging |
Bij de strafoplegging weegt de politierechter ook uw persoonlijke omstandigheden mee, zoals uw strafblad, woon- en werksituatie. Daarom is een goed onderbouwd pleidooi over uw persoon vaak even belangrijk als het verweer over het bewijs.
Wat is het verschil tussen de politierechter, de kantonrechter en de meervoudige strafkamer?
Het verschil zit in het type zaak en in het aantal rechters. Overtredingen gaan in de regel naar de kantonrechter, eenvoudige misdrijven naar de politierechter en zware of complexe zaken naar de meervoudige strafkamer.
| Rechter | Behandelt | Aantal rechters | Bijzonderheid | |
|---|---|---|---|---|
| Kantonrechter | Overtredingen (lichte feiten) | Een | Bijvoorbeeld veel verkeersovertredingen | |
| Politierechter | Eenvoudige misdrijven | Een | Maximaal een jaar gevangenisstraf (art. 369 Sv) | |
| Meervoudige strafkamer | Zware of complexe zaken | Drie | Geen strafmaximum binnen de bevoegdheid |
Oordeelt de politierechter dat een zaak toch te complex is, dan kan hij die verwijzen naar de meervoudige strafkamer (art. 369 lid 2 Sv). Veelvoorkomende politierechterzaken zijn diefstal, vernieling, mishandeling en lichtere verkeersdelicten.
Doet de politierechter direct uitspraak na de zitting?
Ja. De politierechter doet vrijwel altijd onmiddellijk na sluiting van het onderzoek mondeling uitspraak, of in elk geval op dezelfde dag (art. 378 lid 1 Sv). U weet dus direct welke straf of maatregel u krijgt. Dit is een belangrijk verschil met de meervoudige strafkamer, die de uitspraak doorgaans pas veertien dagen later doet (art. 345 Sv).
De rechtbank stuurt na de zitting nog een verkorte schriftelijke uitwerking van het vonnis toe. Het is dus de schriftelijke uitwerking die later volgt, niet de uitspraak zelf. Een typische zitting verloopt als volgt:
1. De rechter bespreekt het tenlastegelegde feit met u.
2. De officier van justitie houdt het requisitoir en noemt de gevorderde straf.
3. Uw advocaat voert verweer in een pleidooi.
4. U krijgt als verdachte het laatste woord.
5. De politierechter doet direct mondeling uitspraak.
Moet ik zelf naar de zitting van de politierechter komen?
Persoonlijk verschijnen is niet verplicht, maar in de meeste zaken wel raadzaam. U kunt zich op de zitting laten verdedigen door een advocaat die verklaart daartoe uitdrukkelijk te zijn gemachtigd (art. 279 Sv). De behandeling geldt dan als op tegenspraak. Verschijnt u niet en is uw advocaat niet gemachtigd, dan beslist de rechter bij verstek.
Komt u wel, dan heeft u een zwijgrecht: u bent niet verplicht antwoord te geven op vragen over de zaak (art. 29 Sv). Aan het vaststellen van uw identiteit moet u wel meewerken (art. 27a Sv). Onze advocaten bespreken vooraf met u of aanwezigheid in uw zaak verstandig is en bereiden u voor op de vragen die u kunt verwachten.
Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met het vonnis van de politierechter?
U kunt binnen veertien dagen na de uitspraak hoger beroep instellen bij het gerechtshof (art. 408 Sv). Deze termijn is fataal: laat u die verstrijken, dan staat het vonnis vast. Was u in persoon gedagvaard of bent u op de zitting verschenen, dan begint de termijn op de dag van de einduitspraak.
Ook tegen een verstekvonnis is het rechtsmiddel in het strafrecht hoger beroep bij het gerechtshof, niet verzet. De termijn van veertien dagen begint dan te lopen zodra zich een omstandigheid voordoet waaruit blijkt dat u van het vonnis op de hoogte bent. Ook het Openbaar Ministerie kan in hoger beroep, bijvoorbeeld tegen een vrijspraak of een lagere straf dan geeist. Wilt u in beroep, lees dan meer over hoger beroep in strafzaken of neem zo snel mogelijk contact met ons op.
Wat doen onze advocaten voor u?
Wij beoordelen eerst of de dagvaarding aan de formele eisen voldoet en analyseren het dossier en het bewijs. Daarna bespreken wij de verdedigingsstrategie met u: vrijspraak bepleiten, het bewijs aanvechten of verzachtende omstandigheden aanvoeren voor een lagere straf. Op de zitting voeren wij namens u het woord in een pleidooi.
Ontvangt u nog een oproep voor een zitting of dreigt verwijzing naar de meervoudige strafkamer, dan begeleiden wij u ook daarbij. Heeft u een dagvaarding ontvangen? Wacht niet, want de voorbereidingstijd is kort. Neem zo snel mogelijk contact op, dan beoordelen wij uw zaak en uw mogelijkheden.
Bronnen
- Wetboek van Strafvordering art. 261 (dagvaarding, tenlastelegging)
- Wetboek van Strafvordering art. 262 (bezwaarschrift tegen de dagvaarding)
- Wetboek van Strafvordering art. 265 (dagvaardingstermijn van tien dagen)
- Wetboek van Strafvordering art. 368 en 369 (politierechter, strafmaximum, verwijzing)
- Wetboek van Strafvordering art. 378 (mondeling vonnis politierechter)
- Wetboek van Strafvordering art. 408 (termijn hoger beroep)
- Rechtspraak.nl, Soorten strafrechters
