Wat is een OM-zitting en wat is een strafbeschikking?
Een OM-zitting (ook wel officierszitting) is een hoorzitting waarop de officier van justitie uw zaak afdoet zonder tussenkomst van een rechter. De officier kan zelfstandig straffen opleggen via een strafbeschikking, geregeld in artikel 257a van het Wetboek van Strafvordering. Een strafbeschikking is dus geen voorstel dat u kunt afwijzen door niets te doen, het is een beslissing die rechtskracht krijgt zodra de verzettermijn verloopt. Een strafbeschikking kan worden opgelegd voor alle overtredingen en voor misdrijven waarop maximaal zes jaar gevangenisstraf staat. Voor zwaardere misdrijven blijft de strafrechter bevoegd. Het accepteren van een strafbeschikking betekent dat uw schuld vaststaat. Dat heeft dezelfde gevolgen als een veroordeling door de rechter, waaronder registratie in de justitiele documentatie. Laat het dossier daarom altijd door een strafrechtadvocaat beoordelen voordat u ermee instemt. Wij beoordelen of het bewijs klopt, of de strafmaat redelijk is en of verzet kansrijk is.Wat is het verschil tussen een OM-zitting, een TOM-zitting en een zitting bij de rechter?
Het kernverschil zit in wie beslist: bij een OM-zitting en een TOM-zitting beslist het Openbaar Ministerie, bij een gewone zitting beslist een onafhankelijke rechter. Hieronder zetten wij de drie vormen naast elkaar.| Vorm | Wie beslist | Karakter | Resultaat | |
|---|---|---|---|---|
| OM-zitting / officierszitting | Officier van justitie | Hoorzitting op het parket, geen rechter | Strafbeschikking (art. 257a Sv) of sepot | |
| TOM-zitting (Taakstraf OM) | Parketsecretaris namens het OM | Specifiek gericht op een taakstraf | Strafbeschikking met taakstraf | |
| Zitting bij de strafrechter | Politierechter, kantonrechter of meervoudige kamer | Openbare zitting met onafhankelijke rechter | Vonnis |
Bij zowel de OM-zitting als de TOM-zitting stemt u in met de voorgestelde sanctie. Doet u dat niet of stelt u verzet in, dan komt de zaak alsnog bij de politierechter of kantonrechter. Het belangrijkste nadeel van de buitengerechtelijke afdoening is dat er geen onafhankelijke rechter naar het bewijs kijkt. Het voordeel is dat de strafeis bij het OM doorgaans lager ligt dan op een rechtszitting en de afhandeling sneller verloopt.
Welke straffen kan de officier van justitie opleggen via een strafbeschikking?
De officier kan via een strafbeschikking geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf opleggen, want vrijheidsbeneming blijft voorbehouden aan de rechter. Wel kan de officier de volgende straffen en maatregelen opleggen.
| Sanctie | Maximum / inhoud | |
|---|---|---|
| Taakstraf | Maximaal 180 uur (60 uur voor minderjarigen) | |
| Geldboete | Afhankelijk van de ernst van het feit | |
| Ontzegging rijbevoegdheid | Maximaal zes maanden | |
| Gedragsaanwijzing | Geldt tijdens een proeftijd van maximaal een jaar | |
| Onttrekking aan het verkeer | Van inbeslaggenomen voorwerpen | |
| Schadevergoedingsmaatregel | Betaling aan de staat ten behoeve van het slachtoffer | |
| Storting schadefonds | Geldsom in het schadefonds geweldsmisdrijven |
Een gedragsaanwijzing verplicht u bijvoorbeeld tot een meldplicht of een verbod op contact met een bepaald persoon gedurende de proeftijd.
Moet ik bij een OM-zitting worden gehoord en wanneer heb ik een advocaat nodig?
Voordat de officier u via een strafbeschikking een taakstraf, een rijontzegging of een gedragsaanwijzing oplegt, moet u eerst worden gehoord. Deze hoorplicht (artikel 257c Sv) is de juridische kern van de OM-zitting: u moet worden gehoord en bereid zijn de straf te ondergaan. De hoorzitting is daarmee uw moment om verweer te voeren tegenover de officier.
Bijstand van een advocaat is wettelijk verplicht wanneer de financiele sancties in de strafbeschikking samen 2.000 euro of meer bedragen. Ook onder dat bedrag is bijstand verstandig, want u staat rechtstreeks tegenover het Openbaar Ministerie zonder onafhankelijke rechter. Onze advocaten bereiden de hoorzitting voor, beoordelen of het bewijs het feit draagt en bepalen vooraf met u welke houding het meest oplevert. Waar het kan, overleggen wij met de officier over een lagere of passender sanctie. Schakel ons in zodra u de oproep ontvangt, zodat wij ruim voor de zitting het dossier kunnen wegen.
Hoe stel ik verzet in tegen een strafbeschikking en binnen welke termijn?
Verzet moet binnen veertien dagen worden ingesteld (artikel 257e Sv). Die termijn loopt vanaf het moment dat de strafbeschikking in persoon aan u is uitgereikt of u er op een andere manier kennis van heeft genomen. Met verzet komt uw zaak alsnog voor de strafrechter, de politierechter of de kantonrechter.
Voor een lichte categorie geldt een afwijkende termijn. Bij een geldboete van maximaal 340 euro voor een overtreding die hoogstens vier maanden voor de toezending is gepleegd, bedraagt de verzettermijn zes weken. Verzet kunt u weer intrekken tot het moment waarop de zaak op zitting wordt behandeld. Daardoor is verzet ook een instrument om eerst het volledige dossier in te zien: u stelt verzet in, beoordeelt uw positie en trekt het in als de strafbeschikking achteraf redelijk blijkt. Onze advocaten adviseren direct na ontvangst of verzet in uw geval zinvol is en stellen het tijdig in, zodat de korte termijn nooit tegen u werkt.
Wat gebeurt er als ik niets doe of niet op de OM-zitting verschijn?
Niets doen laat de zaak niet verdwijnen. Stelt u geen verzet in en betaalt u niet, dan wordt de strafbeschikking na afloop van de verzettermijn onherroepelijk en wordt zij ten uitvoer gelegd. De inning verloopt via het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). De sanctie staat dan onherroepelijk vast en u heeft het recht op een inhoudelijke beoordeling door de rechter verspeeld.
Verschijnt u niet op de hoorzitting, dan vervalt het voordeel van uw eigen verweer en kan de officier de zaak op het beschikbare dossier afdoen. Juist omdat de gevolgen vaak worden onderschat, is het verstandig de oproep serieus te nemen en u te laten bijstaan. Onze advocaten bewaken de termijnen, voeren namens u verweer en zorgen dat u niet door stilzitten met een onherroepelijke veroordeling blijft zitten.
Komt een strafbeschikking op mijn strafblad en wat betekent dat voor een VOG?
Een strafbeschikking staat juridisch gelijk aan een veroordeling, dus het feit wordt geregistreerd in de justitiele documentatie. In de praktijk kan dit doorwerken bij een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), die door Justis wordt beoordeeld. Of een strafbeschikking daadwerkelijk in de weg staat, hangt af van de aard van het feit en de functie of het doel waarvoor de VOG wordt aangevraagd.
Wij wijzen erop dat het accepteren van een strafbeschikking betekent dat uw schuld vaststaat. Dat is geen administratieve afhandeling maar een veroordeling met gevolgen die verder reiken dan de opgelegde straf zelf, bijvoorbeeld bij sollicitaties in de zorg of bij de overheid. Loopt u na een strafzaak vast op een afgewezen VOG, dan kunnen onze advocaten u bijstaan bij een VOG-bezwaar. Laat daarom voor u akkoord gaat altijd beoordelen wat een strafbeschikking op de lange termijn voor u betekent.
Is verzet aantekenen riskant: kan de rechter een hogere straf opleggen?
Ja, verzet brengt een risico mee. Na verzet behandelt de politierechter of kantonrechter de zaak opnieuw en die rechter is niet gebonden aan de strafbeschikking. De rechter kan dezelfde, een lagere of een hogere straf opleggen. In dat laatste geval komt u slechter uit het verzet dan u erin ging.
Daar staat tegenover dat het OM bij een strafbeschikking doorgaans een lagere sanctie hanteert dan de eis op een rechtszitting, en dat verzet u volledige dossier-inzage en een onafhankelijke toets oplevert. De afweging is dus altijd maatwerk: hoe sterk is het bewijs, hoe redelijk is de aangeboden strafmaat en wat is de kans dat de rechter lager uitkomt. Onze advocaten maken die afweging samen met u voordat verzet wordt ingesteld. Omdat verzet tot aan de zitting kan worden ingetrokken, houden wij de optie open om alsnog de strafbeschikking te aanvaarden als dat na dossier-inzage de verstandigste keuze blijkt.
